Ông Lê Sỹ Tiến, Phó Chủ tịch, Trưởng Ban Quản lý các di tích lịch sử phường Bỉm Sơn phát biểu khai mạc Lễ hội Phủ Suối.

Phủ Suối – di tích nằm sát chân núi phía Nam của dãy Tam Điệp, thuộc làng Mỹ Quan – từ lâu đã là một địa chỉ tâm linh quan trọng của người dân địa phương. Nơi đây thờ Thánh Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên Liễu Hạnh, một trong “Tứ bất tử” trong tâm thức dân gian Việt Nam. Phủ được xây dựng bên cạnh dòng suối ngầm bắt nguồn từ lòng dãy núi đá, tạo nên một không gian linh thiêng hòa quyện giữa thiên nhiên và tín ngưỡng.

Theo tư liệu lịch sử, Phủ Suối được xây dựng khoảng thế kỷ XVII dưới thời nhà Nguyễn. Tuy nhiên, qua những biến động thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là sự tàn phá của chiến tranh, ngôi phủ cổ không còn tồn tại. Đến những năm cuối thế kỷ XX, bằng tinh thần đoàn kết và lòng thành kính, Nhân dân địa phương đã chung tay góp sức, đóng góp vật chất và công sức để dựng lại một ngôi nhà làm nơi thờ tạm. Giai đoạn từ năm 2019 đến 2024 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi Phủ Suối được trùng tu, tôn tạo khang trang từ nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước kết hợp với xã hội hóa và các nguồn kinh phí hợp pháp khác, đưa di tích trở lại diện mạo như ngày nay.

Giá trị lịch sử của Phủ Suối còn được thể hiện qua đạo sắc phong duy nhất còn lưu giữ, ban hành ngày 25/7 niên hiệu Khải Định thứ 9 (1924). Nội dung sắc phong ghi nhận công lao phụng thờ Mã hoàng công chúa Liễu Hạnh cùng Quỳnh Hoa, Quế Hoa công chúa của người dân thôn Mỹ Quan, đồng thời tôn vinh sự linh thiêng của thần và cho phép địa phương tiếp tục thờ phụng để bảo vệ con dân. Dù từng có hàng chục đạo sắc qua các triều đại, nhưng hiện chỉ còn lại một đạo sắc này, càng làm tăng thêm giá trị lịch sử quý báu của di tích.

Nghi thức đánh trống khai hội do ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND Phường Bỉm Sơn. thực hiện.

Với những giá trị văn hóa, lịch sử và truyền thống đặc sắc, Phủ Suối đã được Sở Văn hóa – Thông tin Thanh Hóa (nay là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa) công nhận là di tích cấp tỉnh vào ngày 27/7/1996. Đây là sự ghi nhận quan trọng, khẳng định vị trí của Phủ Suối trong đời sống văn hóa – tâm linh của địa phương.

Thánh Mẫu Liễu Hạnh, nhân vật được thờ phụng tại Phủ Suối, là biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam với những phẩm chất cao đẹp: đức hạnh, tài hoa, giàu lòng nhân ái. Trong tín ngưỡng dân gian, Thánh Mẫu luôn che chở, ban phát phước lành cho muôn dân. Tín ngưỡng thờ Mẫu vì thế không chỉ là một hình thức sinh hoạt tâm linh mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, đề cao vai trò của người Mẹ, đồng thời gắn kết cộng đồng và hướng tới khát vọng về cuộc sống hòa bình, ấm no, hạnh phúc.

Việc tổ chức Lễ hội Phủ Suối năm 2026 không chỉ là dịp để Nhân dân bày tỏ lòng thành kính, tri ân công đức của Thánh Mẫu mà còn là cơ hội ôn lại những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đồng thời, lễ hội góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại – Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt.

Trong bối cảnh thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa gắn với du lịch, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ủy ban nhân dân phường Bỉm Sơn đã và đang tích cực triển khai các hoạt động bảo tồn lễ hội truyền thống. Mục tiêu không chỉ là gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn gắn kết với phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Chương trình lễ hội năm nay diễn ra với sự tham dự đông đủ của các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, UBND, Hội đồng nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường; đại diện các ban, ngành, đoàn thể; các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; cùng các vị khách mời đến từ nhiều tỉnh, thành phố và đông đảo Nhân dân. Sự hiện diện đông đủ này thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa, đồng thời tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi và tự hào.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Sỹ Tiến, Phó Chủ tịch, Trưởng Ban Quản lý các di tích lịch sử phường Bỉm Sơn, nhấn mạnh ý nghĩa của việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với giáo dục truyền thống yêu nước và phát triển du lịch. Ông khẳng định, lễ hội không chỉ đơn thuần là hoạt động tín ngưỡng mà còn là điểm nhấn văn hóa quan trọng, góp phần xây dựng đời sống tinh thần phong phú cho Nhân dân.

Tại khu di tích, các đại biểu và Nhân dân đã thành kính dâng hương, dâng lễ vật, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đời sống ngày càng ấm no, hạnh phúc. Các nghi thức tế lễ cổ truyền được phục dựng một cách trang trọng, từ trang phục, nhạc lễ đến trình tự nghi lễ, góp phần tái hiện không gian văn hóa tâm linh đặc sắc của địa phương.

Đoàn rước từ Nhà văn hoá, qua chùa Thanh Vân về Phủ Suối.

Điểm nhấn nổi bật của buổi lễ là nghi thức đánh trống khai hội do ông Nguyễn Thanh Tùng thực hiện. Hồi trống vang lên trang nghiêm, mở đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa – tâm linh tại khu di tích, tạo nên không khí thiêng liêng, đồng thời lan tỏa tinh thần hướng về cội nguồn trong cộng đồng.

Lễ hội Phủ Suối năm 2026 không chỉ đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần, đời sống tâm linh của Nhân dân mà còn góp phần khẳng định giá trị của di sản văn hóa trong đời sống đương đại. Với những nỗ lực bảo tồn và phát huy, lễ hội được kỳ vọng sẽ trở thành một sản phẩm du lịch đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa địa phương trong thời gian tới, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của phường Bỉm Sơn và tỉnh Thanh Hóa./.

PV