Bản gốc Báo cáo mật Bộ Ngoại giao Pháp 1792 lưu trữ tại Archives Nationales d'Outre-Mer, Pháp - tư liệu cấp Nhà nước do nhân viên Bộ Ngoại giao Pháp chép cùng thời điểm .

Lịch sử bấy lâu nay từng bị thực dân Pháp và bè lũ tay sai che phủ bằng luận điệu xuyên tạc rằng chỉ có vài ba người Pháp riêng lẻ sang giúp Nguyễn Ánh. Nhưng khi các văn bản hành chính gốc đóng dấu đen mực đỏ của Bộ Ngoại giao Pháp bước ra ánh sáng, một sự thật đã hoàn toàn được phơi bày. Đó là bản tổng hợp từ quá trình giải mã Hồ sơ Mật Bộ Ngoại giao Pháp giai đoạn 1712–1822, cụ thể là Bản gốc Báo cáo mật Bộ Ngoại giao Pháp năm 1792 lưu trữ tại Archives Nationales d'Outre-Mer tại Pháp. Đây là tư liệu cấp Nhà nước do nhân viên Bộ Ngoại giao Pháp chép tay cùng thời điểm dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Bộ trưởng Hải quân và Thuộc địa Armand Marc de Montmorin dưới triều Vua Louis XVI và Thống đốc Pondicherry David Charpentier de Cossigny.

Những thông tin chính thức từ chính sử Pháp từ Media 105 đến Media 111 do Kỹ sư Vũ Đình Thanh và Thượng tướng, Viện sĩ, Tiến sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu nghiên cứu đã khẳng định: Năm 1792, Hoàng đế Quang Trung Nguyễn Huệ đã giáng một đòn sấm sét, chôn vùi hoàn toàn cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn của Nhà nước Pháp, đồng thời đuổi đại quân Pháp tháo chạy sang tận Thái Lan. Phát hiện chấn động này nối tiếp công trình nghiên cứu suốt 10 năm của hai ông về vũ khí phốt pho của Quang Trung- thứ vũ khí huyền thoại từng giúp phong trào Tây Sơn giành những chiến thắng lẫy lừng. Năm 1782, Manuel chỉ huy hạm đội tiên phong gồm một soái hạm bọc đồng trang bị hàng chục khẩu pháo cùng hàng chục tàu chiến của liên quân các Công ty Đông Ấn Bồ Đào Nha, Pháp, Hà Lan với hơn ba vạn quân, tất cả đều bị quân Tây Sơn của Nguyễn Huệ thiêu cháy trên sông Sài Gòn. Năm 1785, năm vạn quân Xiêm bị Tây Sơn thiêu cháy chỉ trong một ngày. Năm 1789, 29 vạn quân Thanh bị Hoàng đế Quang Trung thiêu rụi chỉ trong năm ngày. Đến năm 1792, tám nghìn quân viễn chinh Pháp bị Tây Sơn tiêu diệt hai nghìn tên, bắn cháy hàng loạt siêu hạm 74 khẩu pháo, buộc tàn quân phải tháo chạy sang Thái Lan. Điều này được chính sử Pháp ghi lại và vừa được Kỹ sư Thanh công bố trước công chúng. Kỹ sư Vũ Đình Thanh khẳng định tất cả văn bản ông đưa ra đều là văn bản cấp nhà nước, có nguồn gốc bản gốc rõ ràng, hoàn toàn đúng với logic quân sự. Toàn bộ thư từ của Bá Đa Lộc và các sĩ quan Pháp viết từ Sài Gòn giai đoạn 1787-1792 đều là giả mạo nhằm che giấu thất bại này, bởi sự thật duy nhất đã được các văn bản nhà nước Pháp còn lưu trữ đến ngày nay xác nhận.

Chiếu Thành Thái 1902, Điếu văn Gia Long 1799 và Sách Trắng Bộ Thuộc địa Pháp 1889 - cả 3 văn bản cấp Nhà nước Pháp và triều Nguyễn đều khẳng định Vua Pháp Louis XVI và các COLONS (chủ nô lệ da trắng) đã mang 20 chiến hạm và 7 trung đoàn sang xâm lược Đại Việt.

Báo cáo mật hé lộ lực lượng viễn chinh khổng lồ và bản chất Hiệp ước Versailles 1787

Trích từ Media 105 của báo cáo mật Bộ Ngoại giao Pháp cho thấy quy mô xâm lược khổng lồ: Trong bối cảnh đó, ông de Montmorin, khi ấy là Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Bộ trưởng Hải quân và Thuộc địa dưới thời Louis XVI, đã chấp thuận yêu cầu từ vị vua trẻ xứ Đàng Trong, đồng ý cung cấp 5 chiến hạm loại 74 khẩu pháo, 8 tàu frigate cùng một lực lượng gồm 8.000 binh sĩ Pháp. Việc này đạt được nhờ những nỗ lực vận động của Giám mục Adran Bá Đa Lộc. Bộ Ngoại giao Pháp thậm chí cho rằng cần phải cung cấp một lực lượng lớn hơn nữa vì nhận định 8.000 quân sẽ không đủ để khôi phục ngai vàng cho vị vua trẻ.

Triều đình Pháp còn hào phóng ra lệnh tặng thêm cho vị hoàng tử trẻ hai chiếc tàu frigate nữa. Báo cáo mật cũng ghi rõ lý do nước Pháp tiến hành cuộc viễn chinh tại quốc gia xa xôi như Đàng Trong Cochinchina: Triều đình Pháp đã tận dụng thời điểm thuận lợi này để đảm bảo quyền thương mại độc quyền cho Công ty Đông Ấn Pháp. Đó là quyền độc quyền nguyên liệu chiến lược diêm tiêu từ phân chim và phân dơi, thứ nguyên liệu không thể thiếu để súng pháo bắn được khi nguồn diêm tiêu từ Bengal đã bị người Anh độc chiếm. Đổi lại, Nguyễn Ánh phải chấp thuận các đề xuất thiết lập trạm thương mại ven bờ biển cùng các đại diện chuyên trách thương mại, đồng thời nhượng lại toàn bộ đảo Côn Lôn Pulau Condor và một vùng lãnh hải cách bờ biển Đàng Trong vài dặm.

Báo cáo mật khẳng định người ghi chép đã tận mắt thấy bản sao có chữ ký của Giám mục Bá Đa Lộc với tư cách đặc mệnh toàn quyền của ông de Montmorin và Nhà vua. Điều này có nghĩa Hiệp ước Versailles 1787 đã được Nhà nước Pháp thực hiện hoàn toàn bởi vua Louis XVI khi nhà vua chưa bị xử tử, do đó đây hoàn toàn là một cuộc chiến tranh chính thức của Nhà nước Pháp.

Người ra lệnh thực hiện viễn chinh chính là triều đình Pháp. Theo lệnh triều đình, ông David Charpentier de Cossigny, lúc bấy giờ giữ chức Quyền Toàn quyền Pondichéry, Toàn quyền các cơ sở Pháp tại Ấn Độ, Réunion và Isle de France, tức Tổng chỉ huy toàn bộ lực lượng Pháp ở Ấn Độ Dương đã trang bị thêm 2 con tàu chở 250 binh sĩ đổ bộ. Đặc biệt, báo cáo mật còn khẳng định Nguyễn Ánh đi cùng với đội quân viễn chinh từ châu Âu về. Hai viên chỉ huy là Lr. D'Ayot và De Marigny nhận mệnh lệnh phải đặt mình dưới quyền phục vụ của vua trẻ xứ Đàng Trong, người lúc bấy giờ đang trên đường trở về sau chuyến đi tới Pháp. Đây là bằng chứng thép khẳng định Nguyễn Ánh trực tiếp sang châu Âu và khi về đã đi cùng đoàn quân viễn chinh gồm 5 tàu 74 pháo, 8 tàu frigate, 8.000 lính và 2 tàu corvette từ châu Âu về thẳng Sài Gòn năm 1792 để đánh Tây Sơn, hoàn toàn trùng khớp với bản hịch năm 1792 của Hoàng đế Quang Trung được ghi lại ở Media 201 đến 204.

Thượng tướng, Viện sĩ, AHLLVTND Nguyễn Huy Hiệu (ngồi phía trước) và Kỹ sư Vũ Đình Thanh (bên trái) đã dành nhiều năm nghiên cứu vũ khí của Hoàng đế Quang Trung.

Đại thắng năm 1792 trên sông Sài Gòn và cuộc tháo chạy của liên quân xâm lược

Cuộc đại thắng năm 1792 tại cửa ngõ Sài Gòn đã khiến 2.000 lính Pháp đền mạng, toàn bộ hạm đội tan tác. Media 107 của báo cáo mật Bộ Ngoại giao Pháp ghi lại thảm cảnh: Khi 2 tàu corvette tới trước Sài Gòn, sự viện trợ này ban đầu không giúp ích nhiều cho vị vua trẻ. Những người châu Âu vừa đổ bộ gần như tất cả đều mắc bệnh phát sinh do khí hậu ẩm ướt, không lành cùng với thức ăn chưa quen. Nhiều người đã chết, số còn lại được trả lương kém nên một phần đã đào ngũ lên một chiếc tàu Bồ Đào Nha. Dù nước Pháp cố tình tránh né nói sự thật về việc binh lính bị giết bằng cách nại cớ ngã bệnh, họ vẫn buộc phải thú nhận lính Pháp đã chết, tan tác và bỏ chạy khỏi chiến trường. Chính sử Pháp mô tả quân đội Tây Sơn càng trở nên táo bạo vì sức mạnh của mình, đã dũng mãnh tiến đến bao vây và truy bắt vị vua trẻ.

Trong cơn nguy khốn, Nguyễn Ánh chỉ kịp nhảy xuống một chiếc thuyền cùng vài tùy tùng chạy thục mạng dưới làn đạn trên sông Sài Gòn để nhập vào hạm đội. Hai tàu corvette phải thả neo ở các hòn đảo tại cửa sông Xiêm cùng đội hạm đội lúc này chỉ còn gần 6.000 người sống sót. Như vậy, 2.000 lính Pháp đã chết hoặc bỏ chạy lên tàu Bồ Đào Nha. Thất bại kinh hoàng này khiến Nguyễn Ánh không còn lấy một tấc đất nào ở Đàng Trong, quyết định đích thân sang triều đình Xiêm lánh nạn thêm một lần nữa. Vua Xiêm tiếp đón, hứa giữ lời cứu giúp, cấp phương tiện sinh sống cho đoàn tùy tùng và cấp lương thực cho hạm đội gần 6.000 người đang thả neo tại các hòn đảo cửa sông.

Sau khi làm chủ toàn bộ Cochinchine và biết Nguyễn Ánh lánh nạn ở Xiêm, thủ lĩnh Tây Sơn đã ngầm đưa ra đề nghị với vua Xiêm yêu cầu giao nộp vị vua trẻ, đổi lại việc nhượng một số tỉnh có lợi cho lãnh thổ Xiêm mà Tây Sơn chiếm được năm 1791. Vua Xiêm chấp thuận yêu cầu này, nhưng đây lại là một sự lừa dối ngoại giao đối với Tây Sơn. Do hoàn toàn tin tưởng vào lời hứa của vua Xiêm, quân đội Tây Sơn không hề đề phòng, đã cho binh sĩ trở về nhà nghỉ ngơi và không tập trung quân đội. Nắm được mưu tính chống lại mình, Nguyễn Ánh bí mật hỏi ý kiến Giám mục Bá Đa Lộc. Trong tình thế tuyệt vọng, Bá Đa Lộc đã hiến kế liều lĩnh: Lập tức tổ chức cuộc viễn chinh với số người còn lại trên các thuyền Champan để tấn công bất ngờ vào kinh đô nơi thủ lĩnh Tây Sơn cư trú khi đối phương hoàn toàn không phòng bị.

Nguyễn Ánh lẻn khỏi triều đình Xiêm lấy cớ đi xem các thuyền Champan cùng các tàu corvette rồi lập tức cho giương buồm. Thuyền Champan vùng Ấn Độ Dương thời kỳ này là chiến thuyền lớn có boong do xưởng Pháp ở Pondicherry và Isle de France vũ trang, chở 200 đến 300 lính cùng đại bác xoay. Khi đến nơi, quân Tây Sơn hầu như không kháng cự vì thủ lĩnh chỉ có quanh mình một ít lính canh gác, còn quân đội đã trở về nhà làm ruộng như người ta vẫn làm ở Cochinchine trong thời bình. Cuộc tập kích bất ngờ đã giúp Nguyễn Ánh chiếm được thành lũy và kho tàng lương thực, dù thủ lĩnh Tây Sơn đã kịp thoát thân. Đội quân viễn chinh 6.000 lính của Công ty Đông Ấn đã lật lại thế cờ sau trận thua nhục nhã năm 1792 nhờ sự lừa dối của vua Xiêm, và đó cũng là lý do Nguyễn Ánh cắt đất Trấn Ninh cho Thái Lan.

Bản chất lũ cướp colons và khí phách anh hùng bảo vệ độc lập của triều đại Tây Sơn

Chính sử Pháp ghi rõ: Quân của ông ta đã trở về nhà, như người ta vẫn làm ở Cochinchine trong thời bình. Đây là lời thừa nhận khẳng định Đại Việt thời Tây Sơn là một quốc gia vô cùng hùng mạnh, độc lập, thống nhất và thái bình thịnh trị. Hiện tại, chính sử Pháp vẫn còn đó, ai cũng có thể tra cứu và kiểm chứng. Dù có vài nét mực đời sau cố tình phủ lên phần nói về 5 chiến hạm loại 74 khẩu pháo, 8 tàu frigate cùng 8.000 lính Pháp nhằm che đi nỗi nhục chiến bại, nhưng các nội dung khác vẫn vô cùng cụ thể: Nguyễn Ánh từ châu Âu về cùng quân đội nước ngoài đánh Đại Việt; Công ty Đông Ấn Pháp và triều đình Pháp tổ chức xâm lược; độc quyền thương mại diêm tiêu; nhượng đảo Côn Lôn; lính Pháp chết và bỏ chạy; Nguyễn Ánh bị truy sát; 6.000 quân Pháp chạy sang Xiêm; Nguyễn Ánh mất sạch đất đai; việc vua Xiêm lừa dối Tây Sơn và đòn đánh lén khi quân Tây Sơn trở về nhà trong thời bình.

Bằng chứng này kết hợp cùng tờ Chiếu vua Thành Thái năm 1902 do Cơ Mật Viện công bố thừa nhận nhà Nguyễn nhờ chiến hạm và binh lính Pháp mới chiếm được Phú Xuân và ép cả nước quy phục; Điếu văn năm 1799 của Nguyễn Ánh khóc Bá Đa Lộc ghi rõ Viện binh dĩ chí xác nhận viện binh đã đến nơi và Bản đồ bán lộ thú nhận sự nghiệp giành giật non sông đang dở dang; cùng Sách trắng năm 1889 của Bộ Thuộc địa Pháp khẳng định 20 chiến hạm và 7 trung đoàn đã được triển khai sang đánh Đại Việt năm 1792. Kỹ sư Vũ Đình Thanh đặc biệt lưu ý về từ colons trong sách trắng 1889. Đây không phải là kiều dân hay thương gia lịch lãm mang văn minh đến như nhiều kẻ cố tình dịch sai, mà chính là lũ cướp chủ nô da trắng tàn bạo.

Bằng chứng pháp lý tối cao từ Đạo luật bãi bỏ nô lệ ngày 30 tháng 4 năm 1849 của Quốc hội Pháp đã dùng từ colons đồng nghĩa hoàn toàn với cụm từ các cựu chủ sở hữu nô lệ anciens propriétaires d'esclaves để chi trả 120 triệu franc đền bù giải phóng người da màu. Sắc lệnh ngày 24 tháng 11 năm 1849 do Louis-Napoléon Bonaparte ký cũng quy định lập ủy ban tiếp nhận đơn của các colons cựu chủ nô. Bộ luật Đen Code Noir năm 1685 còn cho phép các colons trừng phạt nô lệ bằng cách cắt tai, đóng dấu sắt nung, cắt gân khoeo chân, xử tử hình và tra tấn bằng xiềng xích, roi vọt.

Lũ cướp chủ nô này đưa súng đạn sang Đại Việt vì lợi ích của chính chúng, nhằm vơ vét tài nguyên, cướp diêm tiêu chế thuốc súng và bắt người dân ta làm nô lệ đồn điền. Hành vi bắt tay với giặc ngoại bang đánh đổi chủ quyền non sông đã chứng minh nhận định đanh thép của Bác Hồ năm 1942: Trước khi vua Gia Long bán nước ta cho Tây, nước ta vẫn là nước độc lập; vì muốn giành làm vua mà Gia Long đem nước ta bán cho Tây, khiến giang san gấm vóc tan tác tiêu điều, con Lạc cháu Hồng hóa làm trâu ngựa.

Chân lý lịch sử đã rõ ràng: Nguyễn Ánh không hề có sự ủng hộ của nhân dân, chỉ mang ngoại bang về dùng súng đạn bắn vào đồng bào để đoạt vương vị; nếu không có kẻ tay trong bán nước cõng rắn cắn gà nhà như Nguyễn Ánh thì đất nước ta chắc chắn không bị ngoại bang xâm chiếm. Nếu không có xương máu và 10 năm ròng rã chiến đấu quả cảm của các chiến binh Tây Sơn đánh tan cuộc xâm lược và tiêu hao sinh lực địch, người Việt ta đã phải chịu kiếp nô lệ cho các chủ nô da trắng sớm hơn 80 năm. Cuộc kháng chiến anh hùng ấy đã kìm chân kẻ thù cho đến khi nước Pháp ngập trong chiến tranh châu Âu và Napoleon bị đi đày, giúp Việt Nam có thêm nhiều thập kỷ độc lập trước khi bão táp thực dân quay lại năm 1858. Toàn bộ tài liệu gốc quý báu tại Pháp đã được Kỹ sư Vũ Đình Thanh sao y bản chính, khẳng định công lao giữ nước vĩ đại của triều đại Tây Sơn anh hùng./.

Vũ Đình Thanh