Ở chương trình "Sinh viên Thế hệ mới 2026" yêu cầu sinh viên không chỉ đưa ra một ý tưởng hay mà phải trực tiếp khảo sát, làm việc với cộng đồng, thử nghiệm và chứng minh ý tưởng đó có thể giải quyết trọn vẹn một vấn đề thực tế.

Mang thông điệp chủ đạo "Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách", mùa giải năm nay đưa các dự án đến gần hơn với những câu chuyện có thật tại trường học, quê hương hoặc các địa phương mà sinh viên quan tâm. Từ việc tìm kiếm đầu ra cho nông sản, phát triển làng nghề truyền thống, phát huy giá trị văn hóa, bảo vệ môi trường, cải thiện sinh kế cho tới những nhu cầu thiết thực của cộng đồng, mỗi bài toán đều xuất phát từ cuộc sống đời thường. Nếu vế "Quê mình có việc" phản ánh những vấn đề đang cần lời giải cấp bách thì "Gen Z Việt có cách" lại khắc họa tinh thần chủ động của người trẻ khi biết vận dụng kiến thức, công nghệ, tư duy mới và năng lực kết nối nguồn lực để tìm ra cách tiếp cận phù hợp nhất. Điểm nhấn ấy được nhà báo Phan Lạc Long, Phó Trưởng Ban Văn hóa - Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam, đúc kết trong tinh thần "Gen Z giải việc thật". Sinh viên phải biết quan sát cuộc sống, lắng nghe cộng đồng, nhận diện đúng vấn đề và tìm ra giải pháp tương thích. Họ không chỉ dừng lại ở việc trình bày ý tưởng trên sân khấu mà còn phải đối diện với phản biện, xử lý những tình huống phát sinh, trực tiếp triển khai giải pháp và chứng minh kết quả mình tạo ra.

Một đội tham gia "Sinh viên Thế hệ mới" mùa thứ tư.

Bước chuyển dịch căn bản từ bục sân khấu xuống hơi thở thực địa

Để hiện thực hóa triết lý hành động, cấu trúc chuyên môn của "Sinh viên Thế hệ mới 2026" được thiết kế gồm bốn chặng chính: Lộ diện, Sân khấu hóa và Phản biện, Thực địa và Chung kết. Tại vòng Lộ diện, cánh cửa tuyển quân mở rộng trên toàn quốc để các bạn trẻ tham gia bằng ý tưởng hoặc dự án của mình theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, trực tiếp trình bày và bảo vệ đề án trước Ban Tổ chức cùng Ban Giám khảo; từ đó chọn ra 8 đội thi chính thức, mỗi đội gồm 5 sinh viên. Bước vào vòng Sân khấu hóa và Phản biện, các đội thi giới thiệu dự án thông qua hình thức video, trình diễn, pitching và đối thoại phản biện trực tiếp.

Không chỉ bảo vệ ý tưởng trước Ban Giám khảo và đối thủ, sinh viên còn tiếp nhận câu hỏi, đóng góp ý kiến từ người dân, người thụ hưởng và những đối tượng chịu tác động trực tiếp bởi vấn đề dự án hướng tới. Điểm đổi mới căn bản và rõ nét nhất của mùa thứ tư nằm trọn ở vòng Thực địa. Ban Tổ chức dành riêng hai tập phát sóng cho hành trình địa phương với thời lượng thực địa tăng đáng kể so với mùa trước. Tại đây, các đội phải trực tiếp gặp gỡ người thụ hưởng, khảo sát lại bối cảnh, kiểm chứng các giả định ban đầu, điều chỉnh phương án và vận hành thử nghiệm một phần dự án trong điều kiện thực tế. Đáng chú ý, phản hồi từ người dân và người thụ hưởng trở thành một trong những căn cứ đánh giá dự án, giúp giải pháp không chỉ được nhìn nhận thuần túy từ góc độ chuyên môn mà còn được kiểm chứng bởi chính cộng đồng tiếp nhận. Khép lại chặng đường, bốn đội xuất sắc nhất bước vào vòng Chung kết để nhìn lại toàn bộ quá trình phát triển dự án từ vấn đề ban đầu, phản biện tiếp nhận, cách thức điều chỉnh, trải nghiệm thực địa đến kết quả thử nghiệm và giá trị tạo ra. Kết quả cuối cùng được chấm điểm dựa trên cả tiến trình phát triển thay vì một phần thi sân khấu đơn lẻ, đồng thời đòi hỏi các đội chứng minh năng lực duy trì và kết nối nguồn lực để đưa dự án đi xa hơn.

Các đại biểu tham dự Lễ khởi động Chương trình "Sinh viên Thế hệ mới 2026".

Hội tụ nguồn lực đồng hành cùng sứ mệnh kiến tạo của người trẻ

Đồng hành cùng thế hệ trẻ trên hành trình mùa thứ tư là sự quy tụ của những nhân vật uy tín đến từ nhiều lĩnh vực, mang lại góc nhìn đa chiều từ giáo dục, kinh doanh đến thực tiễn xã hội. Đảm nhận vai trò Cố vấn chương trình, bà Tôn Nữ Thị Ninh sát cánh cùng sinh viên trong việc phát triển tư duy, rèn luyện kỹ năng phản biện và mở rộng tầm nhìn nhận định vấn đề. Nhìn nhận về bối cảnh đất nước, bà chia sẻ rằng Việt Nam đang ở một thời điểm rất đáng chú ý khi hội nhập quốc tế đã tương đối sâu rộng và trước mắt là bài toán cất cánh phát triển. Trong bài toán lớn ấy, người trẻ và sinh viên đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Chìa khóa tương lai nằm trong tay thế hệ trẻ, song để tiềm năng thực sự được đánh thức, các bạn cần những "vườn ươm" tạo cơ hội thử sức, trải nghiệm, trưởng thành và gắn kết chặt chẽ với những vấn đề của cộng đồng. Theo bà, câu chuyện không chỉ là mỗi người trẻ sẽ thành công ra sao, mà rộng hơn là thế hệ hôm nay sẽ góp phần làm nên một đất nước Việt Nam như thế nào. Điều cốt lõi cần khơi dậy là tầm nhìn, hoài bão, khát vọng và ý thức trách nhiệm cộng đồng. Khi người trẻ biết nhìn vào cuộc sống xung quanh, đặt năng lực và ước vọng cá nhân trong bài toán chung của quốc gia thì ý tưởng và hành động của họ mới tạo nên giá trị ý nghĩa.

Cùng với cố vấn, Hội đồng giám khảo gồm TS Hà Ánh Phượng - Đại biểu Quốc hội khóa XV, GS.TS Nguyễn Khánh Diệu Hồng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giáo dục và Phát triển Nhân Lực, và ông Nguyễn Văn Thanh - Nhà sáng lập startup công nghệ xanh Aves, Cựu Tổng Giám đốc Toàn cầu Green SM. Ban Giám khảo đánh giá thí sinh dựa trên mức độ hiểu vấn đề, tính phù hợp và khả thi của giải pháp, khả năng ứng biến, làm việc nhóm và năng lực thuyết phục. Dẫn dắt chương trình là MC Khánh Vy và MC Sơn Lâm, bên cạnh sự xuất hiện của các gương mặt KOL ở từng chặng nhằm góp thêm góc nhìn, năng lượng và trực tiếp sát cánh cùng các đội thi tại thực địa.

Sân chơi mở rộng và động lực chắp cánh giải pháp vươn xa

Một điểm nhấn mang tính đột phá của mùa giải năm 2026 là việc lần đầu tiên triển khai Cuộc thi Online Sinh viên Thế hệ mới song song với phiên bản truyền hình, tạo nên một hành trình với hai cách để sinh viên cùng tham gia biến ý tưởng thành hành động. Nếu trên kênh VTV3, khán giả theo dõi hành trình của các đội tuyển chọn từ lúc pitching đến khi triển khai thực địa, thì trên nền tảng Sinhvienthehemoi.com, sinh viên toàn quốc có thể trực tiếp tham gia bằng chính vấn đề mình quan tâm từ góc nhìn tuổi trẻ. Hai hình thức này cùng chia sẻ tinh thần "Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách", mở rộng sức ảnh hưởng của chương trình ra cả nước.

Cuộc thi Online nhận bài từ ngày 24/10 đến ngày 24/11/2026, trải qua quá trình tuyển chọn Top 100, Top 20 và vòng Pitching Online để chọn ra Top 5 dự án nổi bật. Đi cùng sân chơi rộng mở là hệ thống giải thưởng thiết thực với tổng giá trị 350 triệu đồng cho phiên bản truyền hình. Đội Quán quân nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng giải thưởng trị giá 200 triệu đồng (gồm 100 triệu đồng tiền mặt và 100 triệu đồng sản phẩm từ Nhà tài trợ). Hai đội Á quân nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng 50 triệu đồng mỗi đội. Giải Herbalife Award dành cho Đội thi yêu thích nhất trị giá 50 triệu đồng được quy đổi thành thiết bị hỗ trợ học tập cho nhà trường. Với phiên bản trực tuyến, Top 20 nhận bộ quà tặng cuộc thi; Top 5 dự án xuất sắc nhận 15 triệu đồng mỗi dự án kèm quà tặng; giải Herbalife Award 50 triệu đồng trao cho cơ sở đào tạo có nhiều dự án hợp lệ nhất, cùng 3 giải Bình chọn nhận bộ quà tặng.

Các giải thưởng đóng vai trò tạo thêm nguồn lực và động lực để hoàn thiện đề án sau cuộc thi. Sau ba mùa với 76 trường đại học, 320 dự án đăng ký, 28 dự án vào vòng ghi hình cùng 560 bài báo, 99,2 triệu lượt xem và 2 triệu lượt tương tác, mùa thứ tư nâng tầm câu hỏi từ "Gen Z nghĩ gì?" sang "Gen Z sẽ làm gì và tạo ra thay đổi như thế nào?". Chương trình phát sóng lúc 21h30 thứ Bảy hàng tuần trên kênh VTV3, bắt đầu từ ngày 17/10/2026./.

Thanh Phong