Từ khóa: Kinh tế tư nhân; thu hút đầu tư; thu hút FDI; xúc tiến đầu tư nước ngoài.

Abstract: Against the backdrop of the synchronous implementation of the Politburo's Resolution No. 68-NQ/TW on private sector development and Resolution No. 57-NQ/TW on science, technology, and innovation, the private sector is increasingly asserting its central role in Vietnam's investment attraction strategy. This article analyzes the theoretical foundations, current state, and pivotal role of the private economy in driving Foreign Direct Investment (FDI) inflows. Furthermore, it identifies effective private enterprise models that are actively contributing to the goal of positioning Vietnam as a premier investment destination in the region.

Keywords: Private sector; investment attraction; FDI attraction; foreign investment promotion.

Nền tảng chính sách và lý luận

Kể từ Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986, kinh tế tư nhân từng bước được thừa nhận, bảo hộ và tạo điều kiện phát triển trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, phải đến Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa XII (năm 2017) và đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khu vực này mới được xác định rõ là “một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”, với các định hướng và chính sách mang tính đột phá, bảo đảm bình đẳng và phát triển lâu dài.

Theo lý thuyết của Porter về lợi thế cạnh tranh quốc gia, môi trường doanh nghiệp nội địa - đặc biệt là sự năng động của khu vực tư nhân - là một trong bốn nhân tố quyết định khả năng hút vốn đầu tư của một quốc gia. Nhà đầu tư nước ngoài, trước khi cam kết rót vốn, luôn đánh giá mức độ phát triển của thị trường nội địa, chất lượng dịch vụ hỗ trợ và độ sâu của chuỗi cung ứng - những yếu tố mà khu vực tư nhân đóng vai trò then chốt trong việc hình thành. Song song với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng nhấn mạnh: doanh nghiệp tư nhân phải là trung tâm đổi mới sáng tạo, là lực lượng tiên phong trong ứng dụng công nghệ để gia tăng năng suất và sức hút đối với đầu tư chất lượng cao. Đây là định hướng chiến lược phù hợp với xu thế toàn cầu khi các nhà đầu tư FDI thế hệ mới không chỉ tìm kiếm chi phí thấp mà còn tìm kiếm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Vai trò của khối kinh tế tư nhân trong thu hút dòng vốn FDI

Theo thông tin từ Cục Thống kê (Bộ Tài Chính), khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 42-43% GDP, tạo ra hơn 85% việc làm trong toàn nền kinh tế và đóng góp trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước. Đây là khu vực có quy mô đóng góp lớn và mức độ năng động cao, góp phần quan trọng vào việc duy trì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam. Tính riêng 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt trên 18,24 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia ASEAN có tốc độ tăng trưởng FDI cao nhất.

Bên cạnh vai trò kiến tạo môi trường đầu tư của Nhà nước, doanh nghiệp tư nhân chính là lực lượng trực tiếp chuyển hóa chính sách thành cơ hội kinh doanh cụ thể cho nhà đầu tư. Khu vực này có lợi thế nhờ am hiểu môi trường và văn hóa kinh doanh địa phương, nắm vững hệ thống pháp lý Việt Nam và mạng lưới quan hệ đối tác sâu rộng với các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân góp phần hình thành các chuỗi cung ứng đa dạng và nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Điều này giúp Việt Nam từng bước chuyển từ vị thế điểm đến gia công sang trung tâm sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư FDI thế hệ mới. Hơn nữa, hoạt động xúc tiến đầu tư của doanh nghiệp tư nhân còn bổ sung hiệu quả cho các chương trình xúc tiến đầu tư của Nhà nước nhờ tính linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh và sự nhạy bén với nhu cầu thị trường.

Thực trạng doanh nghiệp tư nhân trong thu hút FDI và mô hình hệ sinh thái dịch vụ toàn diện

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã phát triển mô hình dịch vụ hỗ trợ đầu tư toàn diện (comprehensive investment services), đồng hành cùng nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai dự án. Mô hình này đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư nước ngoài trong việc tìm kiếm một đầu mối hỗ trợ chuyên nghiệp, am hiểu về pháp lý, tài chính, hạ tầng và môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

RSL Group -Doanh nghiệp Việt tiêu biểu với nỗ lực thu hút FDI chất lượng cao.

RSL Group là một trường hợp tiêu biểu cho xu hướng này. Doanh nghiệp hiện cung cấp các dịch vụ từ tư vấn và xúc tiến đầu tư FDI, nghiên cứu thị trường, tư vấn mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), hỗ trợ thủ tục pháp lý, giải pháp tài chính đến xây dựng nhà xưởng, logistics và điện mặt trời áp mái.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp và doanh nghiệp dịch vụ trong nước như Kinh Bắc City, TasecoLand, Viglacera, Stavian, Viettel Construction, Andes E&C, Dolphin Logistics... Với hệ sinh thái dịch vụ tương đối toàn diện, sau gần 4 năm hoạt động, doanh nghiệp đã hỗ trợ xúc tiến hơn 300 dự án sản xuất, trong đó có trên 100 dự án FDI với tổng vốn đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD.

Trường hợp của RSL Group cho thấy xu hướng chuyên nghiệp hóa đang ngày càng rõ nét trong cộng đồng doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ đầu tư. Đây cũng là một trong những hướng phát triển phù hợp với chủ trương phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam.

Giải pháp phát huy vai trò của khối kinh tế tư nhân

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, cần sớm ban hành khung pháp lý nhằm chuẩn hóa hoạt động tư vấn và xúc tiến đầu tư của khu vực tư nhân; đồng thời xây dựng cơ chế tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia với vai trò đối tác. Bên cạnh đó, cần tăng cường chia sẻ thông tin về quy hoạch, định hướng phát triển và chiến lược thu hút đầu tư giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xúc tiến đầu tư. Đồng thời, cần mở rộng và đa dạng hóa các hình thức khen thưởng, ghi nhận những doanh nghiệp có đóng góp tích cực trong công tác hỗ trợ và thu hút đầu tư nước ngoài.

Về phía doanh nghiệp tư nhân, cần đẩy mạnh chuyên môn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng uy tín thương hiệu trên cơ sở minh bạch, chuyên nghiệp và trách nhiệm. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì mối quan hệ hợp tác bền vững với các nhà đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh số hóa dữ liệu và nâng cao năng lực phân tích nhu cầu thị trường cần được chú trọng nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và chất lượng dịch vụ hỗ trợ đầu tư.

***

Trong tiến trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt là FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế xanh, là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Hiệu quả của các chủ trương, chính sách lớn như Nghị quyết số 68-NQ/TW phụ thuộc đáng kể vào năng lực phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Việc thúc đẩy chuyên nghiệp hóa các dịch vụ hỗ trợ đầu tư, phát triển các mô hình hệ sinh thái tích hợp và tăng cường cơ chế phối hợp giữa Nhà nước với khu vực kinh tế tư nhân sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực./.

-------------------------

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân. Hà Nội.

[2] Porter, M.E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press.

[3] Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hà Nội.

[4] Cục Thống kê (2025). Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2025. Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê.

[5] Cục Đầu tư nước ngoài (2026). Tình hình thu hút đầu tư nước ngoài 4 tháng đầu năm 2026. Bộ Tài Chính, Hà Nội.

[6] Nguyễn Mại (2024). "Vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong xúc tiến đầu tư FDI tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp". Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 18/2024, tr. 12-17.

[7] Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) (2025). Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025. Hà Nội.

[8] Trần Đình Thiên (2025). "Kinh tế tư nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập - Từ tiềm năng đến hành động". Kỷ yếu Hội thảo Quốc gia về Kinh tế tư nhân và Đầu tư, Hà Nội, tháng 4/2025.

[9] RSL Group (2025). Báo cáo hoạt động và kết quả xúc tiến đầu tư giai đoạn 2022-2025. Tài liệu nội bộ của doanh nghiệp. Hà Nội.

[10] UNCTAD (2025). World Investment Report 2025: International Production Beyond the Pandemic. Geneva: United Nations Conference on Trade and Development.

Lê Thị Thanh Đăng