Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM, trên địa bàn thành phố hiện có 18 nghĩa trang liệt sĩ với 46.180 mộ liệt sĩ. Qua khảo sát, có 9.869 mộ liệt sĩ chưa có thông tin, cần được lấy mẫu để giám định ADN. Riêng tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM có 13.562 mộ, trong đó 1.739 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin cần được lấy mẫu. Đây là nội dung trọng tâm trong kế hoạch thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ".

Để triển khai nhiệm vụ, Bộ Tư lệnh TP.HCM, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo thành phố, đã tham mưu ban hành 12 văn bản chỉ đạo, đồng thời xin ý kiến các cơ quan, thành viên Ban Chỉ đạo 515 thành phố để xây dựng kế hoạch, hướng dẫn thực hiện.

Thành phố cũng tập trung khảo sát thực trạng các mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin; chuẩn bị kế hoạch lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM để làm trước, rút kinh nghiệm, sau đó triển khai rộng trên toàn địa bàn.

Đến nay, công tác chuẩn bị tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM đã được triển khai. Các lực lượng phối hợp Sở Nội vụ, cấp ủy, chính quyền phường Long Bình và các đơn vị liên quan khảo sát toàn bộ số mộ trong nghĩa trang; rà soát, cắm mốc, đánh dấu vị trí 1.739 mộ chưa xác định thông tin cần lấy mẫu; thiết lập khu lấy mẫu và chuẩn hóa dữ liệu trên bia mộ, phần mềm quản lý.

Ban Chỉ đạo thành phố cũng đã thành lập 2 tổ lấy mẫu gồm 20 người, phụ trách các khâu khai quật, xây dựng, vận chuyển hài cốt vào khu vực lấy mẫu, thực hiện lấy mẫu, tuyên truyền, đảm bảo an ninh trật tự, chuyên chở, bàn giao mẫu và số hóa dữ liệu. Theo kế hoạch, giai đoạn làm trước để rút kinh nghiệm sẽ lấy mẫu 30 mộ trong tổng số 1.739 mộ chưa xác định thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM. Thời gian dự kiến thực hiện từ ngày 25 – 27/52026, chưa tính thời gian hoàn chỉnh lại các phần mộ.

Ban Chỉ đạo TP.HCM đặt mục tiêu đến tháng 5/2027 hoàn thành việc lấy mẫu đối với 9.869 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại 18 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.

Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, nhấn mạnh Chiến dịch 500 ngày đêm về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin có ý nghĩa chính trị hết sức sâu sắc, ý nghĩa nhân văn và đây chính là mệnh lệnh trái tim. Đồng thời, khẳng định sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, của Nhà nước, của Quân đội, của các cấp các ngành từ Trung ương đến địa phương trong cái việc mà trả lại danh tính cho các cái anh hùng liệt sĩ của chúng ta.

Hiện nay trên địa bàn cả nước còn hơn 130.000 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập về các nghĩa trang, trong đó Quân khu 7 có khoảng 30.000 (ở Campuchia  gần 10.000 và ở trong nước hơn 20.000).

 “Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đang trong công cuộc phát triển rất là rực rỡ, mầm xanh của đất nước đang được vươn mình, các khu công nghiệp với cơ sở hạ tầng được xây dựng phát triển nhanh. Vì vậy, việc tìm kiếm cái hài cốt liệt sĩ ngày càng khó khăn hơn, cho nên đòi hỏi chúng ta phải quyết liệt bằng cả trái tim để thực hiện”, Thiếu tướng Trần Chí Tâm nói.

Thiếu tướng Trần Chí Tâm, nhấn mạnh Chiến dịch 500 ngày đêm là điểm nhấn quan trọng để tập trung lực lượng, đẩy mạnh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong một giai đoạn cao điểm. Từ kết quả của chiến dịch này, các địa phương, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai nhiệm vụ trong các giai đoạn 2025 - 2030, 2030 - 2035 và những năm tiếp theo.

Phó Chính ủy Quân khu 7, cho biết riêng đối với Quân khu 7, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu xác định đây là “cao điểm của cao điểm, đột phá của đột phá”. Về công tác quy tập hài cốt liệt sĩ, hiện có 4 đội K đang làm nhiệm vụ tại Campuchia.

Theo chỉ tiêu được Ban Chỉ đạo quốc gia 515 giao, giai đoạn này Quân khu 7 thực hiện quy tập 1.500 hài cốt liệt sĩ. Đến nay, các đơn vị đã quy tập được gần 300 hài cốt liệt sĩ rồi. Phấn đấu đến 27/7/2027, kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ sẽ hoàn thành quy tập, đưa các cái mộ liệt sĩ về với nghĩa trang.

Đối với nhiệm vụ lấy mẫu xét nghiệm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Quân khu 7 đã chỉ đạo Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Lâm Đồng triển khai quyết liệt. Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM được chọn làm điểm tổ chức trước để rút kinh nghiệm, với hơn 1.700 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin.

“Sau khi hoàn thành ở Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM, 52 nghĩa trang còn lại trong toàn Quân khu sẽ được triển khai đồng loạt. Nếu quyết tâm tổ chức thực hiện, chúng tôi tin sẽ hoàn thành trước thời hạn", thiếu tướng Trần Chí Tâm nói.

Trương Đăng