Việc thực hiện căn cứ Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 của Bộ Công an về hướng dẫn kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm theo Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN. Trên cơ sở thống nhất với Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao, BHXH TP.Hồ Chí Minh triển khai thống nhất trong toàn ngành.

Theo hướng dẫn, hồ sơ kiến nghị khởi tố gồm: văn bản kiến nghị khởi tố của cơ quan BHXH; các tài liệu, chứng cứ kèm theo là bản chính hoặc bản sao hợp pháp, hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi bảo đảm giá trị pháp lý theo quy định. Hồ sơ được lập đối với các hành vi có dấu hiệu tội gian lận BHXH, BHTN theo Điều 214; gian lận BHYT theo Điều 215; và trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Đối với các hành vi quy định tại Điều 3 và Điều 6 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025, hành vi chậm đóng BHXH được chuyển sang trốn đóng khi người sử dụng lao động không đóng hoặc đóng không đầy đủ sau 60 ngày kể từ ngày hết hạn đóng theo quy định, hoặc đã được cơ quan BHXH đôn đốc bằng văn bản nhưng vẫn không thực hiện nghĩa vụ.

Trường hợp cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ thời điểm chậm đóng mà doanh nghiệp vẫn không thực hiện nghĩa vụ sau 60 ngày, hành vi được xác định là trốn đóng kể từ ngày thứ 61. Nếu văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ thời điểm chậm đóng, hành vi trốn đóng được tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.

Đối với đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật BHXH năm 2024 mà đơn vị vẫn chưa thực hiện đăng ký, thì hành vi chậm đóng được xác định là trốn đóng theo quy định của pháp luật.

Liên quan đến mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN, trường hợp doanh nghiệp kê khai mức lương thấp hơn thực tế để đóng bảo hiểm được xác định là hành vi trốn đóng. Thời điểm tính trốn đóng được xác định từ ngày liền kề sau tháng tiếp theo của kỳ phát sinh tiền lương đối với đơn vị đóng hằng tháng; hoặc sau chu kỳ đóng tiếp theo đối với đơn vị đóng theo phương thức 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.

Trong quá trình xem xét, xử lý vụ việc, nếu phát hiện hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền đang giải quyết phải chuyển hồ sơ liên quan cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự theo quy định.

Việc triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố theo các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự thể hiện quyết tâm của BHXH TP.Hồ Chí Minh trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; qua đó góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật trong lĩnh vực an sinh xã hội./.

Vương Linh