Cầu lớn hơn cung  

Theo thống kê của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, năm 2025 TP.HCM (mới) có 191.790 người đăng ký tìm việc. Ở chiều cầu, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng 313.681 vị trí việc làm, cao hơn cung 1,64 lần, cho thấy thị trường trong tình trạng thiếu lao động.

Cụ thể, cầu lao động năm 2025 của TP.HCM (mới) đạt 313.681 vị trí, phản ánh nhu cầu tuyển dụng quy mô lớn trong bối cảnh phục hồi sản xuất – dịch vụ và mở rộng đầu tư. Cơ cấu theo địa bàn cho thấy TP.HCM (cũ) dẫn đầu với 136.340 vị trí, chiếm 43,46% toàn vùng và giữ vai trò trung tâm kinh tế - dịch vụ - tài chính - công nghệ; Bình Dương (cũ) xếp thứ hai với 105.080 vị trí, tương ứng 33,50%, tiếp tục khẳng định vai trò “thủ phủ công nghiệp” của khu vực, nơi các khu công nghiệp - chế xuất duy trì nhu cầu lao động liên tụ; Bà Rịa Vũng Tàu (cũ) có 72.261 vị trí, chiếm 23,04%, tập trung ở các ngành kỹ thuật - khai thác = dầu khí, logistics - cảng biển và du lịch.

Sự phân bố này phản ánh sự vận hành đồng thời của ba mô hình kinh tế: dịch vụ – công nghệ tại TP.HCM (cũ), sản xuất - chế biến tại Bình Dương (cũ), và logistics – cảng – du lịch tại Vũng Tàu (cũ).

Về cơ cấu nhu cầu (theo trình độ) tuyển 178.443 lao động chuyên môn (LĐCM) và 135.238 lao động phổ thông (LĐPT) phản ánh LĐPT vẫn là phân khúc chủ lực, song tỷ trọng LĐCM nhỉnh hơn, thể hiện xu hướng nâng chuẩn nhân lực khi doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa và quản trị số.

So sánh cung - cầu năm 2025 cho thấy thị trường đang trong trạng thái cầu vượt cung khá rõ: nhu cầu tuyển dụng 313.681 vị trí cao hơn đáng kể so với 191.790 người tìm việc, tức doanh nghiệp đang trong tình trạng thiếu hụt lao động tổng thể. Tuy nhiên, sự mất cân đối thể hiện ở các lớp cấu trúc chi tiết còn rõ ràng hơn tổng số.

Về trình độ, cầu 178.443 LĐCM và 135.238 LĐPT trong khi cung có “đỉnh lớn” ở THPT - THCS (hơn 53%) và tỷ lệ sơ cấp/chứng chỉ chỉ 8,20%, cho thấy doanh nghiệp đang cần kỹ năng thực hành, đáp ứng công việc nhanh, nhưng nguồn cung lại thiếu nhân lực qua đào tạo nghề ngắn hạn.

Về ngành nghề, cung tập trung lớn ở công nghiệp chế biến - chế tạo (28,10%) và dệt may - da giày - gỗ (20,38%), trong khi cầu của thị trường lại tăng nhanh ở các nhóm dịch vụ chất lượng – logistics – công nghệ, dẫn đến nguy cơ dư cung cục bộ ở một số ngành truyền thống và thiếu cung ở các ngành mới.

Đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, từ góc độ quản lý nhà nước, những điểm lệch pha này là cảnh báo quan trọng cho công tác tư vấn nghề, đào tạo ngắn hạn, kết nối việc làm và chính sách liên kết vùng nhằm bảo đảm sự cân bằng cho toàn thị trường. Trong đó, hệ thống dịch vụ việc làm tiếp tục giữ vai trò trung tâm.

Trong năm 2025, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM (mới) đã tư vấn, giới thiệu việc làm cho 418.328 lượt người được và 48.003 người có việc làm. Tỷ lệ thành công khoảng 11,47% cho thấy mức độ kết nối tốt ở quy mô lớn, nhưng vẫn còn khoảng trống trong phù hợp hóa kỹ năng và vị trí. Điều này phản ánh nhu cầu nâng chất hoạt động tư vấn, tăng cường phân nhóm ứng viên, chuẩn hóa hồ sơ và củng cố kỹ năng tìm việc.

Vẫn còn thách thức lớn

Cũng theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, dựa trên toàn bộ dữ liệu thị trường năm 2025 và chu kỳ nhiều năm, có thể dự báo năm 2026 thị trường lao động của Thành phố vẫn duy trì trạng thái “cầu vượt cung”.

Xét theo không gian địa lý, TP.HCM (cũ), Bình Dương (cũ) và Bà Rịa Vũng Tàu (cũ) vẫn giữ nguyên mô hình phân bố cầu như năm 2025, trong đó TP.HCM (cũ) 136.340, Bình Dương (cũ) 105.080, và Vũng Tàu 72.261 vị trí.

Do đó dự báo năm 2026 tại TP.HCM (cũ), nhu cầu nhân lực tiếp tục tập trung vào các nhóm văn phòng - tài chính - CNTT - thương mại điện tử - bán lẻ - F&B - du lịch - chăm sóc khách hàng; Xu hướng mở rộng hoạt động thương mại – dịch vụ và phục hồi tiêu dùng nội địa sau Tết là yếu tố thúc đẩy tăng cầu rõ nhất tại thành phố.

Tại Bình Dương (cũ), cầu lao động phổ thông và lao động vận hành dây chuyền vẫn duy trì ở mức cao. Còn đối với Bà Rịa Vũng Tàu (cũ), năm 2026 được dự báo là giai đoạn quan trọng cho ngành cảng biển - logistics - vận tải - dịch vụ hỗ trợ cảng, khi các tuyến hàng hải, dự án logistics và hoạt động cảng Cái Mép - Thị Vải bước vào mùa cao điểm.

Xét theo nhóm ngành nghề, xu hướng 2025 cho thấy thứ tự ưu tiên trong năm 2026 không thay đổi: lao động giản đơn (39,82%), công nghiệp chế biến – kỹ thuật (23,23%), thương mại – dịch vụ – logistics (8,99%), và các nhóm chuyên môn cao như tài chính – kế toán – bất động sản (6,34%), hành chính -– pháp luật - quản trị (4,83%), CNTT - truyền thông (1,89%), giáo dục – xã hội (2,64%), và y tế – chăm sóc sức khỏe (0,31%). Những ngành này đều có tiền đề tăng trưởng từ năm 2025 và sẽ tiếp tục mở rộng nhu cầu trong năm 2026, đặc biệt các ngành dịch vụ chất lượng cao, logistics – kho bãi – vận tải, thương mại điện tử, tài chính – kế toán – CNTT và du lịch – khách sạn – nhà hàng.

Tuy nhiên, theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM mặc dù triển vọng năm 2026 tích cực về số lượng vị trí tuyển dụng, thị trường lao động vẫn đối mặt nhiều thách thức mang tính cấu trúc, kéo dài từ năm 2025.

Trong đó, thách thức lớn nhất là nguy cơ “cung cầu chưa tương thích”, do mức độ lệch pha giữa năng lực người lao động và yêu cầu doanh nghiệp còn lớn.

Một thách thức quan trọng khác là cạnh tranh thu hút và giữ chân lao động, nhất là tại Bình Dương (cũ) – nơi cầu LĐPT lớn nhưng biến động lao động sau Tết luôn cao. Doanh nghiệp cần tăng lương thưởng, cải thiện điều kiện làm việc và chính sách phúc lợi để giữ người; nếu không điều chỉnh kịp, nguy cơ thiếu hụt LĐPT và lao động kỹ thuật trong năm 2026 hoàn toàn có khả năng xảy ra.

Ngoài ra, cạnh tranh nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt trong các lĩnh vực CNTT – dữ liệu – logistics cao cấp – tài chính. Đây là nhóm ngành có nhu cầu tăng mạnh và liên tục, nhưng nguồn cung lại hạn chế và có xu hướng dịch chuyển sang các khu vực có điều kiện tốt hơn.

Trước các xu hướng và thách thức trên, năm 2026 Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM sẽ đặt ra các định hướng, thứ nhất là tập trung nâng cao năng lực dự báo ngắn hạn theo tháng và quý, bám sát biến động thị trường sau Tết; Thứ hai, đẩy mạnh tư vấn định hướng nghề nghiệp và đào tạo nghề ngắn hạn, tận dụng dữ liệu 2025 về lệch pha cung – cầu để thiết kế các khóa đào tạo, đáp ứng công việc nhanh như thao tác thiết bị, an toàn lao động, kỹ năng số nền tảng và tác phong công nghiệp, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp; Thứ ba, tăng cường hiệu quả kênh tuyển dụng trực tuyến, đồng bộ hóa hồ sơ số, phỏng vấn online và đánh giá kỹ năng…; Thứ tư, tăng cường điều phối giữa các khu vực TP.HCM (cũ) – Bình Dương (cũ) – Bà Rịa Vũng Tàu (cũ), điều tiết dòng lao động từ khu vực dư cung sang khu vực thiếu cung, nhất là từ nhóm ngành truyền thống sang logistics – cảng – dịch vụ chất lượng cao. Qua đó, sẽ giúp Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố đóng vai trò “nhạc trưởng” trong kết nối thị trường, nâng hiệu quả giới thiệu việc làm và góp phần bảo đảm cân bằng cung – cầu ngay từ những tháng đầu năm 2026.

Trương Đăng