Bà Lê Thanh Thủy, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phát biểu tại tọa đàm.

Chương trình có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền xã phường, các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông. Mục đích của tọa đàm là cung cấp thông tin về các giải pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí của Thành phố, đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng bên trong việc tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát.

Thách thức thời tiết mùa đông - xuân và hành động quyết liệt của thành phố

Phát biểu khai mạc tọa đàm, bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng Phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, khẳng định ô nhiễm không khí đang là thách thức môi trường lớn. Vào giai đoạn mùa đông - xuân, các điều kiện khí tượng bất lợi như hiện tượng nghịch nhiệt, gió yếu, độ cao lớp hòa trộn thấp có thể khiến các chất ô nhiễm tích tụ lại ở tầng thấp, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí. Cùng lúc đó, các nguồn phát thải từ hoạt động giao thông, công trường xây dựng, bụi đường, sản xuất công nghiệp và việc đốt chất thải ngoài trời vẫn đang tạo ra áp lực rất lớn đối với bầu không khí của Thủ đô.

Các khách mời chia sẻ tại tọa đàm.

Trước tình hình này, yêu cầu kiểm soát các hoạt động phát sinh bụi và khí thải từ xây dựng, giao thông, vận chuyển vật liệu cũng như đốt ngoài trời trở nên vô cùng cấp thiết. Chương trình tọa đàm là hoạt động cụ thể nhằm triển khai Kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội về tăng cường, quyết liệt thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn Thành phố. Kế hoạch thể hiện quyết tâm chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ của Thành ủy và UBND Thành phố trong việc từng bước cải thiện chất lượng môi trường không khí. Để các giải pháp này phát huy hiệu quả trong thực tiễn, việc xác định rõ trách nhiệm, tăng cường phối hợp và giám sát chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị chính là yếu tố then chốt.

Trong giai đoạn trước mắt, Thành phố tập trung vào những giải pháp cấp bách có thể triển khai ngay, trọng tâm là kiểm soát bụi tại các công trường xây dựng và các phương tiện vận chuyển vật liệu; tăng cường vệ sinh môi trường thông qua việc quét hút bụi, rửa đường; ngăn chặn triệt để tình trạng đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp và các hoạt động đốt ngoài trời không đúng quy định. Đồng thời, Thành phố chú trọng tăng cường công tác theo dõi, dự báo, cảnh báo để chủ động ứng phó kịp thời mỗi khi chất lượng không khí có dấu hiệu suy giảm bất lợi.

Về lâu dài, Thành phố tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh trong giao thông, phát triển hệ thống giao thông công cộng, từng bước triển khai vùng phát thải thấp, hoàn thiện mạng lưới quan trắc và tăng cường phối hợp kiểm soát ô nhiễm không khí với các địa phương lân cận trong vùng Thủ đô.

Kiểm soát ô nhiễm không khí là nhiệm vụ khó khăn, lâu dài, không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ và cũng không thể chỉ dựa vào nỗ lực của riêng cơ quan quản lý môi trường. Để các biện pháp thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và thực chất của các sở, ngành, chính quyền địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu, doanh nghiệp và toàn thể người dân.

Phân định rõ trách nhiệm và mở rộng kết nối liên vùng

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi sâu sắc bốn nội dung trọng tâm: Một là, kiểm soát các nguồn phát thải bằng những biện pháp cấp bách. Tọa đàm đã thảo luận về các giải pháp hạn chế bụi tại công trường xây dựng, trên các tuyến đường và trong hoạt động vận chuyển vật liệu; ngăn chặn dứt điểm tình trạng đốt rác, rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời. Song song với đó, các bên làm rõ công tác theo dõi, cảnh báo và phương thức phối hợp ứng phó khi chất lượng không khí diễn biến bất lợi.

Hai là sự phân định rạch ròi trách nhiệm trong tổ chức thực hiện và giám sát. Tọa đàm tập trung làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị vận tải trong việc kiểm soát phát thải; xác định rõ vai trò của cơ quan chức năng trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Chính quyền địa phương cấp xã, phường và đơn vị vệ sinh môi trường phải chịu trách nhiệm duy trì vệ sinh đường phố, kịp thời phát hiện và xử lý các điểm phát sinh ô nhiễm. Bên cạnh đó, tọa đàm cũng thảo luận về việc hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh của người dân về ô nhiễm.

Thứ ba là sự kết hợp giữa giải pháp lâu dài với tăng cường phối hợp liên vùng. Các đại biểu đã trao đổi về định hướng kiểm soát phát thải giao thông, phát triển giao thông công cộng xanh, mục tiêu và lộ trình triển khai vùng phát thải thấp tại Hà Nội. Đồng thời, tọa đàm làm rõ vai trò của hệ thống quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm và sự phối hợp chặt chẽ với các địa phương lân cận trong việc kiểm soát những nguồn ô nhiễm có tác động lan truyền liên vùng.

Tọa đàm được tổ chức theo hình thức trao đổi trực tiếp và hỏi – đáp cởi mở với sự tham gia của đại diện các cơ quan, đơn vị và chuyên gia. Qua hình thức thảo luận này, các bên có thể làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, phân định rõ trách nhiệm thuộc từng khâu và thống nhất cách thức phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh một cách thông suốt, hiệu quả.

Minh bạch thông tin và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng

Nội dung trọng tâm thứ tư của tọa đàm tập trung vào việc cung cấp thông tin chính xác và phát huy vai trò của cộng đồng. Các đại biểu thống nhất rằng việc sử dụng dữ liệu chất lượng không khí phải từ các nguồn chính thống nhằm bảo đảm thông tin được truyền tải khách quan, có căn cứ và kịp thời, gắn liền với các khuyến cáo bảo vệ sức khỏe. Báo chí, doanh nghiệp và người dân giữ vai trò then chốt trong việc thực hiện các biện pháp giảm phát thải, phản ánh hành vi vi phạm và tham gia giám sát công tác bảo vệ môi trường.

Thông điệp chính từ tọa đàm khẳng định: kiểm soát ô nhiễm không khí cần được thực hiện xuyên suốt từ khâu xác định hoạt động cần kiểm soát, lựa chọn biện pháp phù hợp đến phân công trách nhiệm, kiểm tra và giám sát kết quả thực hiện. Các giải pháp cấp bách phải gắn liền với những định hướng giảm phát thải lâu dài. Trách nhiệm của từng chủ thể cần được xác định cụ thể để bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng.

Đối với các chính sách và biện pháp ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, thông tin cần làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình áp dụng. Dữ liệu quan trắc, dự báo và cảnh báo chất lượng không khí cũng cần được cung cấp đúng nguồn, đúng thời điểm và có đủ bối cảnh. Khi thông tin chính xác, dễ hiểu, đi cùng những hướng dẫn phù hợp, người dân sẽ chủ động bảo vệ sức khỏe, thực hiện các biện pháp giảm phát thải và tích cực tham gia giám sát việc triển khai.

Các cơ quan quản lý cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra và giám sát; chính quyền xã, phường phát huy trách nhiệm quản lý trên địa bàn; các chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải và vệ sinh môi trường thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát phát thải. Cơ quan thông tấn, báo chí tiếp tục đồng hành cùng Thành phố trong việc cung cấp thông tin khách quan, chính thống, nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia giám sát của xã hội.

Thông qua tọa đàm này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội mong muốn tăng cường sự thống nhất về trách nhiệm, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tham gia thực hiện, giám sát các giải pháp kiểm soát ô nhiễm trên địa bàn Thành phố. /.

Khánh Huyền