Ngày 27/8, tại Trường Cao đẳng iSPACE, Hội Giáo dục Nghề nghiệp (GDNN) TP.HCM phối hợp với Câu lạc bộ (CLB) Chuyên gia Kỹ năng nghề Việt Nam; các cơ sở GDNN, doanh nghiệp tổ chức Tọa đàm “Năng suất lao động và chuẩn hóa kỹ năng nghề trong lĩnh vực SPA – Thẩm mỹ”.

Ngành Spa - Thẩm mỹ đang trở thành một trong những lĩnh vực dịch vụ phát triển nhanh tại Việt Nam, cùng với sự gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp và nâng cao chất lượng cuộc sống. Theo khảo sát của ban tổ chức, tốc độ tăng trưởng của ngành này được ước tính khoảng 10-15% mỗi năm, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nhân lực ở nhiều vị trí, từ kỹ thuật viên spa, chuyên viên chăm sóc da, phun xăm thẩm mỹ, massage trị liệu đến tư vấn viên, quản lý và chuyên gia vận hành hệ thống làm đẹp. Tuy nhiên, chất lượng nhân lực vẫn còn nhiều hạn chế, chủ yếu hoạt động theo kinh nghiệm "tay ngang"; Thiếu hụt trầm trọng đội ngũ kỹ thuật viên tay nghề cao cũng như quản lý chuyên nghiệp.

Phát biểu tại tọa đàm, NGƯT. ThS. Lâm Văn Quản - Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM cho rằng: ngành Spa – Thẩm mỹ là một lĩnh vực đang phát triển, nhu cầu xã hội ngày càng lớn, công nghệ và phương thức cung cấp dịch vụ cũng liên tục thay đổi. Sự phát triển ấy tạo ra nhiều cơ hội việc làm nhưng đồng thời đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực, kỹ năng nghề, năng suất lao động, an toàn và đạo đức nghề nghiệp.

Do đó, Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM mong muốn tại Tọa đàm này, sẽ nhận được những trao đổi thực chất từ các doanh nghiệp về những năng lực nguồn nhân lực ngành Spa – Thẩm mỹ mà thị trường thực sự cần. Cùng với đó, ông cũng mong nhận được những chia sẻ từ các cơ sở GDNN về thực tiễn đào tạo và đánh giá; từ các chuyên gia về kỹ năng nghề, công nghệ và năng suất lao động của ngành này. “Một vấn đề rất quan trọng cần được trao đổi thẳng thắn là an toàn, đạo đức nghề nghiệp và ranh giới pháp lý giữa hoạt động chăm sóc sắc đẹp với những hoạt động thuộc lĩnh vực y tế”, ông Quản nhấn mạnh.

Báo cáo đề dẫn buổi tọa đàm, TS. Đăng Minh Sự, Phó Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM, Chủ nhiệm CLB Chuyên gia Kỹ năng nghề Việt Nam - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Bách khoa Toàn Cầu, cũng cho rằng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp và nâng cao chất lượng cuộc sống ngày càng đa dạng; công nghệ, thiết bị, mỹ phẩm và phương thức quản trị liên tục thay đổi. Cùng với đó, khách hàng ngày càng quan tâm đến hiệu quả, trải nghiệm, an toàn và tính minh bạch của dịch vụ. Tuy nhiên, sự phát triển về số lượng chưa đồng nghĩa với sự trưởng hành về chất lượng.

Ông Sự, cho rằng cần chuẩn hóa kỹ năng nghề Spa – Thẩm mỹ với bộ tiêu chuẩn có giá trị không phải là danh mục thao tác chung, mà cần mô tả được các đơn vị năng lực gắn với công việc thực tế; tiêu chí và bằng chứng đánh giá; điều kiện thực hiện; yêu cầu về an toan, vệ sinh, giao tiếp, đạo đức nghề nghiệp và năng lực số. Tiêu chuẩn cũng cần phân biệt hợp lý các bậc kỹ năng, từ thực hiện công việc cơ bản dưới sự hướng dẫn đến làm việc độc lập, xử lý tình huống, giám sát, đào tạo và quản lý.

“Nâng cao năng suất lao động trong lĩnh vực Spa – Thẩm mỹ không thể chỉ dựa vào thiết bị hiện đại hay nỗ lực riêng lẻ của từng cơ sở. Nền tảng lâu dài phải là con người có năng lực được chuẩn hóa, chương trình đào tạo gắn với việc làm, doanh nghiệp tham gia có trách nhiệm, dịch vụ lấy an toàn và chất lượng làm chuẩn mực, cùng một cơ chế đánh giá minh bạch và có khả năng cập nhận trước sự thay đổi của công nghệ”, ông Sự nhấn mạnh.

 Tham luận tại tọa đoàn, chuyên gia nguồn nhân lực, Chuyên gia dự báo nhân lực - Phó Chủ tịch Hội GDNN TP.HCM Trần Anh Tuấn, cho biết nguồn nhân lực ngành Spa - Thẩm mỹ hiện được hình thành từ nhiều kênh, gồm cơ sở GDNN, trung tâm đào tạo ngắn hạn, doanh nghiệp, tự học và truyền nghề.

Sự đa dạng này tạo điều kiện mở rộng cơ hội tiếp cận nghề, song cũng khiến chất lượng đầu ra chênh lệch đáng kể. Một bộ phận lao động có kỹ năng thực hành nhưng thiếu kiến thức cơ bản về da liễu, an toàn vệ sinh nghề nghiệp, dược mỹ phẩm và vận hành thiết bị công nghệ cao. Một số kỹ thuật viên cũng chưa đáp ứng tốt các yêu cầu về giao tiếp, ngoại ngữ nghề nghiệp, ứng dụng công nghệ số và chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp.

Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp ngày càng rõ nét. Trong khi nhiều chương trình đào tạo vẫn tập trung vào các kỹ thuật cơ bản, trong khi các spa và cơ sở thẩm mỹ hiện đại lại cần nhân sự có thể làm việc ngay sau tuyển dụng…. Một thực tế khác là nhiều trung tâm đào tạo nghề ngắn hạn cung cấp các khóa học chỉ kéo dài 3-5 tháng. Người học có thể nhanh chóng gia nhập thị trường lao động nhưng nếu chương trình thiếu nền tảng về giải phẫu, sinh lý da và kiến thức chuyên môn cần thiết, chất lượng nhân lực khó đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành.

Theo ông Tuấn, hiện nay nhân sự ngành Spa – Thẩm mỹ có kỹ thuật tốt đang có mức thu nhập khoảng 10-30 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí cao hơn với một số vị trí tư vấn và quản lý tại TP.HCM. Tuy nhiên, tỷ lệ biến động nhân sự và nhảy việc cao cũng khiến doanh nghiệp liên tục phải tuyển dụng, đào tạo lại, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả vận hành.

Khi ngành làm đẹp bước vào kỷ nguyên "Beauty Tech" Bài toán nhân lực càng trở nên cấp thiết khi công nghệ đang thay đổi nhanh phương thức vận hành của ngành làm đẹp. AI đã được ứng dụng trong phân tích tình trạng da qua hình ảnh, đánh giá lão hóa, xây dựng liệu trình cá nhân hóa, tư vấn tự động và dự báo nhu cầu khách hàng. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp triển khai hồ sơ khách hàng điện tử, đặt lịch trực tuyến, hệ thống CRM, marketing số và thanh toán không dùng tiền mặt. Các công nghệ như laser, RF đa cực, HIFU, phân tích da bằng AI hay phun xăm kỹ thuật số cũng ngày càng phổ biến. Điều này đồng nghĩa người lao động không chỉ cần "giỏi tay" mà phải có khả năng sử dụng thiết bị, tiếp cận công nghệ và khai thác dữ liệu trong quá trình làm việc. Theo ông Tuấn, ngành Spa - Thẩm mỹ đang chuyển từ mô hình làm đẹp chủ yếu dựa vào kỹ thuật thủ công sang kỷ nguyên "Beauty Tech", nơi dịch vụ được cá nhân hóa và công nghệ trở thành một phần của năng lực nghề nghiệp. Vì vậy, nếu đào tạo không thay đổi, khoảng cách giữa người học và nhu cầu tuyển dụng sẽ tiếp tục nới rộng.

Theo ông Tuấn: “Các quốc gia phát triển đều có hệ thống tiêu chuẩn kỹ năng nghề rõ ràng. Singapore chứng nhận kỹ năng quốc gia, Hàn Quốc thiết lập hệ thống chứng chỉ chặt chẽ, Đức áp dụng mô hình đào tạo kép thực hành tại doanh nghiệp”. Việc chuẩn hóa là yếu tố quyết định để nâng cao năng suất, theo đó ông Tuấn, kiến nghị, cần sớm ban hành Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và Khung trình độ từ sơ cấp đến chuyên gia kỹ thuật cao. Ưu tiên phát triển, đưa Spa - Thẩm mỹ vào nhóm ngành dịch vụ ưu tiên, thành lập Hội đồng kỹ năng cấp quốc gia. Đồng thời, thúc đẩy kết nối với các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức để tiếp nhận chương trình đào tạo tiên tiến; Cung cấp chính sách tín dụng đầu tư thiết bị, khuyến khích thanh niên, phụ nữ khởi nghiệp và doanh nghiệp tham gia đào tạo.

 Tại tọa đàm này, ban tổ chức cũng nhận được nhiều tham luận, ý kiến liên quan đến: Cần sớm thành lập hội đồng kỹ năng ngành với sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hiệp hội, chuyên gia và cơ sở đào tạo; tham gia hội nhập quốc tế… Phấn đấu đến năm 2030 là hình thành đội ngũ nhân lực Spa - Thẩm mỹ có tay nghề cao, tác phong chuyên nghiệp, làm chủ công nghệ mới và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động hội nhập quốc tế.

Trương Đăng