Sự cần thiết của chuyển đổi số trong thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là công cụ hỗ trợ tài chính tạm thời cho người lao động khi mất việc làm mà còn là chính sách chủ động, tích cực, góp phần giúp người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động thông qua các hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề. Tại tỉnh Vĩnh Long, với cơ cấu kinh tế năng động, thị trường lao động thường xuyên biến động, yêu cầu đặt ra đối với việc thực thi chính sách này là phải bảo đảm tính hiệu quả, kịp thời và minh bạch.

Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ việc làm Vĩnh Long, trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết 13.257 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, ban hành 12.667 quyết định hưởng trợ cấp. Khối lượng công việc lớn này đòi hỏi quy trình xử lý chuyên nghiệp, hiệu quả. Phương thức tiếp nhận, xử lý hồ sơ giấy truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế như tốn thời gian, chi phí lưu trữ lớn, tiềm ẩn nguy cơ sai sót, chậm trễ, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số được xác định là giải pháp đột phá nhằm khắc phục những hạn chế, tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng phục vụ, phù hợp với chủ trương của Chính phủ về xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số.

Những bước đi tiên phong trong hành trình chuyển đổi số

Nhận thức rõ vai trò của chuyển đổi số, Ban Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Vĩnh Long đã tập trung chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, sáng tạo, tạo chuyển biến tích cực trong hoạt động.

Thứ nhất, số hóa hồ sơ - nền tảng của quản trị dữ liệu hiện đại.

Trung tâm đã triển khai số hóa hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp thông qua việc quét (scan) và lưu trữ dữ liệu điện tử, thay thế dần phương thức lưu trữ hồ sơ giấy truyền thống. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã số hóa 10.982 hồ sơ.

Việc số hóa mang lại nhiều lợi ích thiết thực: tiết kiệm diện tích lưu trữ và chi phí in ấn, bảo quản; nâng cao hiệu quả quản lý khi việc tra cứu, thống kê, báo cáo được thực hiện nhanh chóng, chính xác; đồng thời tăng cường mức độ an toàn, bảo mật dữ liệu, hạn chế rủi ro mất mát, hư hỏng.

Thứ hai, đa dạng hóa kênh truyền thông và tư vấn trên nền tảng số.

Trung tâm đã đẩy mạnh ứng dụng các nền tảng số như Website, Fanpage Facebook, Zalo để cung cấp thông tin chính thống, kịp thời đến người lao động. Các nội dung được cập nhật thường xuyên, bao gồm: thủ tục, quy trình hưởng trợ cấp thất nghiệp; thông tin các phiên giao dịch việc làm; chương trình đào tạo nghề; nhu cầu tuyển dụng trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, các hoạt động kết nối cung - cầu lao động được tổ chức linh hoạt, sáng tạo. Trong 6 tháng đầu năm, Trung tâm đã tổ chức 33 phiên giao dịch việc làm gắn với chương trình “Cà phê việc làm”, 04 phiên giao dịch lưu động tại các xã, và 67 cuộc tư vấn tại trường học, địa phương. Các hoạt động này được truyền thông rộng rãi trên nền tảng số, kết hợp livestream, đăng tải lại nội dung, giúp người lao động dễ dàng tiếp cận thông tin, kể cả khi không tham dự trực tiếp.

Thứ ba, hướng tới cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Hiện nay, việc tiếp nhận hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp chủ yếu vẫn thực hiện trực tiếp, tuy nhiên Trung tâm đã xác định rõ mục tiêu trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2026 là triển khai hiệu quả việc tiếp nhận, giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp cả trực tiếp và trực tuyến trên Cổng dịch vụ công Quốc gia.

Khi được triển khai đồng bộ, người lao động có thể nộp hồ sơ mọi lúc, mọi nơi thông qua thiết bị kết nối internet, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch khi người dân có thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ một cách thuận tiện.

Hiệu quả và giải pháp trong thời gian tới

Những nỗ lực trong chuyển đổi số đã mang lại kết quả tích cực. Công tác giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện nhanh chóng, chính xác hơn; người lao động được tiếp cận thông tin và hỗ trợ kịp thời, giảm bớt khó khăn, sớm quay lại thị trường lao động. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đã có 953 lao động đang hưởng trợ cấp được giới thiệu việc làm thành công, 1.371 người được hỗ trợ học nghề.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn đối mặt với một số thách thức: trình độ công nghệ thông tin của người lao động chưa đồng đều, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; yêu cầu cao về hạ tầng công nghệ thông tin và bảo đảm an toàn, an ninh mạng; cùng với đó là yêu cầu nâng cao kỹ năng số và thay đổi tư duy làm việc của đội ngũ cán bộ, viên chức.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả chuyển đổi số, Trung tâm Dịch vụ việc làm Vĩnh Long xác định một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Một là, hoàn thiện và vận hành ổn định quy trình tiếp nhận hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công Quốc gia, phấn đấu nâng cao tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến.

Hai là, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người lao động tiếp cận và sử dụng hiệu quả các dịch vụ công trực tuyến, đặc biệt đối với các nhóm yếu thế.

Ba là, xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường lao động tập trung, ứng dụng phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để dự báo cung - cầu lao động, nâng cao hiệu quả tư vấn, giới thiệu việc làm.

Bốn là, tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an toàn; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, viên chức.

Có thể khẳng định, với lộ trình bài bản và quyết tâm cao, Trung tâm Dịch vụ việc làm Vĩnh Long đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số trong lĩnh vực việc làm và an sinh xã hội. Những kết quả đạt được không chỉ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động, góp phần để chính sách bảo hiểm thất nghiệp thực sự trở thành điểm tựa vững chắc, đúng với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Đức Anh