Lực lượng Hải quan phối hợp kiểm tra hàng hóa nghi vấn nhằm ngăn chặn vi phạm. 

Thông tin tại cuộc gặp mặt báo chí do Cục Hải quan tổ chức ngày 09/6 cho thấy, tình trạng buôn lậu đường có xuất xứ nước ngoài vẫn xuất hiện tại một số tuyến biên giới trọng điểm. Đáng chú ý, khu vực biên giới Việt Nam - Lào thuộc địa bàn tỉnh Quảng Trị đang nổi lên như một điểm nóng với nhiều diễn biến phức tạp. Theo ông Đặng Thanh Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu, đây là địa bàn có đặc điểm địa hình khó kiểm soát, với hệ thống sông suối, đường mòn, lối mở đan xen, tạo điều kiện cho các đối tượng lợi dụng để vận chuyển hàng hóa trái phép.

Trong đó, tuyến sông Sê Pôn dài hơn 15 km, tiếp giáp với nước bạn Lào, chạy qua các khu vực Lao Bảo, Tân Thành và Tân Long từ lâu đã trở thành một trong những điểm nóng về vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Lợi dụng đặc điểm địa lý này, các đối tượng buôn lậu tổ chức vận chuyển đường bằng các phương tiện thủy nhỏ dọc tuyến sông, thường hoạt động vào ban đêm, trong điều kiện thời tiết xấu hoặc vào những thời điểm vắng người qua lại nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.

Không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển qua biên giới, các đường dây buôn lậu còn tổ chức hoạt động theo quy trình khép kín với sự phân công nhiệm vụ rõ ràng. Sau khi cập bờ phía Việt Nam, hàng hóa được tập kết tại các kho hàng hoặc nhà dân khu vực biên giới. Từ đây, các đối tượng tiếp tục thuê người vận chuyển bằng xe kéo, xe thồ hoặc gùi cõng qua các đường mòn nhằm né tránh các chốt kiểm soát. Khi đã vào sâu hơn trong nội địa, hàng hóa được chuyển tiếp lên xe tải nhỏ hoặc xe khách để tiêu thụ.

Đáng lưu ý, mức độ tổ chức của các đường dây buôn lậu ngày càng chuyên nghiệp. Nhiều đối tượng còn bố trí người theo dõi hoạt động của lực lượng chức năng liên tục 24/24 giờ nhằm kịp thời báo tin cho chủ hàng và chủ phương tiện tìm cách né tránh kiểm tra. Những thủ đoạn này khiến công tác phát hiện và bắt giữ trở nên khó khăn hơn, buộc lực lượng Hải quan phải liên tục đổi mới phương thức kiểm soát, tăng cường thu thập thông tin và bám sát địa bàn.

Trước thực trạng đó, lực lượng Hải quan đã duy trì tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, tập trung vào những tuyến đường có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường quản lý địa bàn và nắm chắc quy luật hoạt động của các đối tượng buôn lậu. Việc chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ đã mang lại những kết quả tích cực bước đầu.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 12 vụ vận chuyển trái phép mặt hàng đường, thu giữ tổng cộng 23.650 kg đường các loại với trị giá gần 450 triệu đồng. Đồng thời, các cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính với số tiền hơn 106 triệu đồng. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả của công tác kiểm soát mà còn cho thấy sự quyết liệt trong đấu tranh chống buôn lậu.

Các vụ việc được phát hiện và xử lý không chỉ góp phần ngăn chặn hàng hóa nhập lậu tràn vào thị trường trong nước mà còn tạo sức răn đe đối với các đối tượng đang tìm cách lợi dụng địa bàn biên giới để thực hiện hành vi vi phạm. Tuy nhiên, trong bối cảnh các đường dây buôn lậu ngày càng có xu hướng liên kết và mở rộng phạm vi hoạt động, việc chỉ dựa vào nỗ lực của riêng lực lượng Hải quan là chưa đủ.

Chính vì vậy, công tác phối hợp liên ngành được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh với hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại. Theo ông Đặng Thanh Dũng, việc phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng chức năng là yếu tố mang tính quyết định trong bối cảnh hiện nay.

Cơ quan Hải quan đã duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên với Bộ đội Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong việc trao đổi thông tin, kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm. Thực tế cho thấy, nhiều vụ vận chuyển trái phép mặt hàng đường đã được phát hiện nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chức năng. Việc kết nối thông tin và tổ chức kiểm tra đồng bộ đã góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ khu vực biên giới.

Tuy nhiên, cuộc chiến chống buôn lậu đường vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Sau khi đưa hàng vào nội địa, các đối tượng thường thay đổi hoặc tháo bỏ bao bì, nhãn mác ban đầu, đồng thời chia nhỏ hàng hóa để tiêu thụ. Điều này gây khó khăn đáng kể cho công tác truy xuất nguồn gốc và chứng minh hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, nhiều đường dây buôn lậu hoạt động liên tỉnh, thậm chí có yếu tố xuyên biên giới, khiến quá trình điều tra, xác minh và đấu tranh triệt phá gặp không ít trở ngại.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả kiểm soát, ngành Hải quan sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng trên cả tuyến biên giới và thị trường nội địa. Đồng thời, việc đẩy mạnh trao đổi thông tin nghiệp vụ và tổ chức kiểm tra chuyên đề đối với các mặt hàng có nguy cơ cao, trong đó có mặt hàng đường, sẽ được chú trọng triển khai.

Cuộc chiến chống buôn lậu đường vì thế vẫn là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng. Những kết quả đạt được bước đầu là tín hiệu tích cực, song cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức kiểm soát để thích ứng với các thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng buôn lậu, qua đó bảo vệ thị trường và đảm bảo trật tự quản lý kinh tế./.

Thanh Phong