Tham dự Hội thảo có đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng; đồng chí Võ Công Chánh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Đà Nẵng; đồng chí Nguyễn Thị Anh Thi, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành, đại diện 30 xã, phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, các trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu và hơn 30 nhà khoa học đến từ nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Đặc biệt, sự hiện diện của các cơ quan thông tấn báo chí đã góp phần lan tỏa ý nghĩa và giá trị của Hội thảo đến đông đảo công chúng.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi (áo đỏ) cùng các nhà khoa học chủ trì Hội thảo.

Nằm ở không gian phát triển phía Nam thành phố Đà Nẵng, xã Tam Mỹ là đơn vị hành chính mới được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập 03 xã Tam Mỹ Đông, Tam Mỹ Tây và Tam Trà của huyện Núi Thành cũ, áp dụng theo mô hình quản lý chính quyền hai cấp tinh gọn. Với tổng diện tích tự nhiên 173,14 km², trong đó độ che phủ rừng đạt 70,6%, Tam Mỹ sở hữu hệ sinh thái rừng, sông, suối, hồ đập và cảnh quan thiên nhiên phong phú, đa dạng bậc nhất khu vực. Những danh thắng như hố Giang Thơm với 11 tầng thác, hố Rinh, thác Bà, núi Chúa cùng với quần thể Voọc chà vá chân xám khoảng 75 cá thể tại các khu vực Hòn Dồ, Dương Bông, Hòn Ông và Dương Bản đã tạo nên tiềm năng sinh thái độc bản, hiếm có nơi nào sánh được. Bên cạnh đó, địa phương còn lưu giữ bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Cor với các nghi lễ nông nghiệp, cồng chiêng, múa cheo và nghề thủ công truyền thống, cùng với quỹ đất nông nghiệp dồi dào và vị trí kết nối thuận lợi trong không gian phát triển chung của thành phố. Tuy nhiên, sau hơn một năm vận hành theo mô hình mới, địa phương cũng đang đối mặt với những thách thức đáng kể: chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ còn thấp khi tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ ước tính chỉ đạt từ 12% đến 15%, tập trung chủ yếu ở đội ngũ cán bộ, công chức và ngành giáo dục, y tế; kinh tế hộ gia đình còn manh mún, nhỏ lẻ; cơ cấu lao động chưa có sự chuyển dịch rõ nét sang các ngành có giá trị gia tăng cao. Chính từ những thực tiễn đó, Hội thảo khoa học quốc gia lần này đã được tổ chức với ý nghĩa chiến lược đặc biệt, nhằm huy động trí tuệ tập thể của giới khoa học và quản lý để tìm lời giải cho bài toán phát triển của địa phương.

Đồng chí Bùi Văn Hoàng, Bí thư Đảng ủy xã Tam Mỹ phát biểu khai mạc Hội thảo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Bùi Văn Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tam Mỹ, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo nhấn mạnh: "Đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao về đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy kinh tế tri thức, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền kiến tạo. Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp không đơn thuần là sự thay đổi về tổ chức bộ máy, mà quan trọng hơn là mở ra một không gian phát triển mới, trao nhiều hơn quyền chủ động cho cấp cơ sở trong việc hoạch định chiến lược, huy động nguồn lực và kiến tạo sự phát triển." Đồng chí Bùi Văn Hoàng khẳng định, tiềm năng tự thân sẽ không còn là lợi thế nếu không được chuyển hóa thành động lực phát triển bằng tư duy mới, khoa học mới và cách làm mới. Đồng thời, nêu rõ quan điểm phát triển của địa phương: "Phát triển không phải là khai thác nhiều hơn, mà là tạo ra nhiều giá trị hơn. Không phải tăng trưởng bằng mọi giá, mà phải phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc. Không phải chỉ phát triển cho hôm nay, mà phải tạo dựng nền tảng cho nhiều thế hệ mai sau".

Bốn nhóm vấn đề chiến lược được lãnh đạo địa phương đặt ra tại Hội thảo, bao gồm: 1) Xác định mô hình phát triển phù hợp nhất cho Tam Mỹ trong giai đoạn mới; 2) Nhận diện những động lực tăng trưởng có khả năng tạo sức lan tỏa lâu dài; 3) Xây dựng chiến lược để đưa nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng; 4) Kinh tế xanh trở thành những ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, đề xuất cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, phát huy nội lực và khai thác hiệu quả các nguồn lực của địa phương.

PGS.TS Vũ Thị Phương Anh trình bày Báo cáo đề dẫn Hội thảo.

Báo cáo đề dẫn Hội thảo do PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quảng Nam trình bày đã phác họa bức tranh tổng thể về bối cảnh, ý nghĩa và kỳ vọng của Hội thảo. PGS.TS Vũ Thị Phương Anh nhấn mạnh việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; định hướng của Văn kiện Đại hội XIV của Đảng với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030, hướng tới mốc son năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; và Nghị quyết số 12-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về xây dựng Đà Nẵng trở thành "thành phố sinh thái, thông minh, đáng sống" và là cực tăng trưởng xanh của cả nước.

Theo PGS.TS Vũ Thị Phương Anh, Ban Biên tập Hội thảo đã tiếp nhận tổng cộng 50 bài tham luận từ các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu trên toàn quốc, qua quá trình phản biện độc lập đã chọn được 35 bài có chất lượng đăng trong Kỷ yếu. Toàn bộ các tham luận được phân bổ thành ba nhóm chủ đề chuyên môn có mối quan hệ biện chứng và bổ trợ lẫn nhau: nhóm thứ nhất tập trung vào phát triển nguồn lực con người, tinh gọn bộ máy và nâng cao năng lực thực thi tại địa phương; nhóm thứ hai đi sâu vào định hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa và kinh tế xanh; nhóm thứ ba tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, phát triển chuỗi giá trị và ứng dụng chuyển đổi số. Ba trụ cột nghiên cứu này tạo nên một bức tranh tổng thể đa chiều, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững cho Tam Mỹ trong dài hạn.

Đáng chú ý, nhóm tham luận về nguồn nhân lực đã chỉ ra thực trạng lực lượng lao động của xã Tam Mỹ chủ yếu tập trung trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp, đang đối mặt với xu hướng già hóa và khu vực sản xuất trực tiếp, quản trị hợp tác xã còn thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng. Giải pháp được đề xuất là mô hình liên kết đào tạo theo địa chỉ, phối hợp chiến lược giữa Đảng ủy, UBND xã với các cơ sở đào tạo nhằm bồi dưỡng kỹ năng số, nghề nông nghiệp công nghệ cao và hành chính công cho lao động tại chỗ. Nhóm tham luận về du lịch đã làm rõ giá trị cảnh quan tự nhiên độc bản của địa phương, đặc biệt là quần thể Chà vá chân xám 75 cá thể tại Hòn Dồ, Dương Bông; đồng thời phân tích khả năng chuyển hóa di sản văn hóa Cor thành nguồn lực phát triển thông qua mô hình "Di sản sống – Sinh kế cộng đồng – Du lịch trách nhiệm" với 5 khâu từ kiểm kê, nâng cao năng lực, thiết kế trải nghiệm, tổ chức chuỗi giá trị đến tái đầu tư cho di sản. Nhóm tham luận về nông nghiệp và công nghệ đã đề xuất nhiều giải pháp đột phá như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển cây mít gắn với chuỗi giá trị nông sản, mô hình Blockchain để truy xuất nguồn gốc, xây dựng các mô hình tích hợp "Dược liệu – Du lịch – Sức khỏe" và phát triển cây dược liệu như sâm Ngọc Linh, ba kích, đẳng sâm dưới tán rừng. Việc chuẩn hóa thương hiệu OCOP cho các sản phẩm đặc trưng như nếp bầu Tam Mỹ, bánh khảo, xúc xích và liên kết chuỗi giá trị với các nhà máy chế biến tại Khu Kinh tế mở Chu Lai được xác định là giải pháp cốt lõi để giải quyết bài toán đầu ra bền vững cho nông sản.

Trong khuôn khổ Hội thảo, 07 tham luận tiêu biểu đã được trình bày trực tiếp trước toàn thể đại biểu. Đó là các công trình: "Định hướng phát triển du lịch tại xã Tam Mỹ, thành phố Đà Nẵng: từ đa giá trị đến đa thích ứng" của nhóm tác giả TS Tạ Duy Linh, TS Dương Đức Minh và ThS Nguyễn Thị Thanh Thảo; "Từ tài nguyên sinh thái đến động lực tăng trưởng xanh: định hướng phát triển bền vững xã Tam Mỹ" của PGS.TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng; "Giải pháp nâng tầm chuỗi giá trị trái cây xuất khẩu" của nhóm tác giả TS Nguyễn Hà Huy Cường và cộng sự; "Các mô hình nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm, gợi ý tổ chức thử nghiệm tại xã Tam Mỹ" của TS Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển Nông nghiệp Nha Hố; "Giải pháp bảo tồn loài Chà vá chân xám gắn với phát triển du lịch sinh thái cộng đồng xã Tam Mỹ" của ThS Trần Hữu Vỹ và PGS.TS Vũ Thị Phương Anh; "Phát huy di sản văn hóa dân tộc Cor thành nguồn lực phát triển du lịch cộng đồng ở xã Tam Mỹ" của PGS.TS Thành Phần, Trường Đại học Thái Bình Dương; và "Đổi mới sáng tạo thúc đẩy du lịch bền vững tại xã Tam Mỹ" của ThS Nguyễn Viết Toàn, Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng. Các tham luận không chỉ có giá trị học thuật cao mà còn mang tính thực chiến, gợi mở nhiều hướng đi cụ thể, khả thi cho địa phương.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Anh Thi, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã đánh giá cao sự chủ động, nghiêm túc và bài bản của Đảng ủy xã Tam Mỹ và Trường Cao đẳng Quảng Nam trong việc cụ thể hóa Biên bản ghi nhớ kết nghĩa năm 2025 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 để đồng tổ chức Hội thảo khoa học này. Bà khẳng định đây là mô hình liên kết rất đáng biểu dương, góp phần thắt chặt tình đoàn kết, gắn bó sâu sắc giữa lý luận khoa học của Nhà trường và thực tiễn sinh động của địa phương nhằm đề xuất những giải pháp phát triển Tam Mỹ một cách bền vững, toàn diện. Với bốn định hướng trọng tâm được gợi mở, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đề nghị Hội thảo tập trung: thứ nhất, phân tích thực trạng hoạt động của bộ máy hành chính, chỉ ra điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; thứ hai, thảo luận sâu về phương án thu hút đầu tư du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng có kiểm soát trên nguyên tắc "bảo tồn là nền tảng", gắn chặt với việc bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng và bảo tồn loài Voọc chà vá chân xám; thứ ba, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào nông nghiệp và phát triển các mô hình sinh kế bền vững dưới tán rừng; thứ tư, khẩn trương tổng hợp các kiến nghị, giải pháp khả thi từ Hội thảo để tham mưu Thành ủy, HĐND và UBND thành phố xem xét, ban hành cơ chế hỗ trợ phát triển phù hợp nhất cho địa phương.

Ban Tổ chức tri ân các nhà tài trợ.

Một điểm nhấn quan trọng của Hội thảo là lễ ký kết hợp tác ba bên giữa Trường Cao đẳng Quảng Nam, UBND xã Tam Mỹ với Trung tâm Phần mềm Đại học Đà Nẵng và Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển từ nghiên cứu khoa học sang hành động cụ thể, mở ra kênh kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền địa phương trong đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy khởi nghiệp./.

Hữu Bắc