Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng, dân số bước vào ngưỡng già hóa nhanh và dự báo trở thành quốc gia có dân số già vào năm 2036, bài toán đảm bảo an sinh tài chính cho người lao động sau nghỉ hưu đang trở thành một trong những vấn đề kinh tế - xã hội cấp thiết nhất hiện nay. Song song đó, cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trong thu hút và giữ chân nhân tài cũng khiến doanh nghiệp phải xem lại vai trò của các chương trình phúc lợi dài hạn như một công cụ chiến lược để nâng cao gắn kết và năng lực cạnh tranh bền vững.

Trước yêu cầu đó, dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp đã tổ chức Hội thảo “Chiến lược hưu trí tự nguyện, tối ưu thuế và nâng tầm doanh nghiệp”. Sự kiện có sự tham gia của lãnh đạo VCCI, Bộ Tài chính, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các chuyên gia kinh tế, chuyên gia bảo hiểm và đại diện các doanh nghiệp khu vực phía Nam nhằm thảo luận các giải pháp phát triển hệ thống hưu trí bổ sung tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, Việt Nam đang đứng trước đồng thời hai yêu cầu lớn: duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và ứng phó với áp lực già hóa dân số, chi phí an sinh xã hội gia tăng cùng sự thay đổi trong kỳ vọng của người lao động về phúc lợi dài hạn. Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn mới, doanh nghiệp không chỉ cần nâng cấp về công nghệ và quản trị mà còn phải đầu tư vào nguồn nhân lực như một lợi thế cạnh tranh cốt lõi.

Ông Đào Quốc Bảo, Phó Tổng Giám đốc Khách hàng Doanh nghiệp Sun Life Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

“Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, câu hỏi không chỉ là làm sao để tăng trưởng mà còn là làm sao để giữ chân người tài. Đây chính là lúc các chương trình phúc lợi dài hạn, bao gồm bảo hiểm hưu trí tự nguyện, trở thành một công cụ quản trị nhân sự chiến lược,” ông nhấn mạnh.

Đại diện VCCI cho biết hội thảo được tổ chức nhằm giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về khung pháp lý, các cơ chế ưu đãi thuế hiện hành cũng như cách thức triển khai các chương trình hưu trí bổ sung một cách hiệu quả và tuân thủ quy định. Đồng thời, sự kiện cũng tạo diễn đàn để doanh nghiệp chia sẻ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn, từ đó đóng góp ý kiến cho quá trình hoàn thiện chính sách.

“Đầu tư cho phúc lợi hưu trí không chỉ là một khoản chi phí mà là khoản đầu tư dài hạn cho con người, niềm tin và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp,” ông Hoàng Quang Phòng khẳng định.

Chia sẻ tại Hội thảo, ông Đào Quốc Bảo, Phó Tổng Giám đốc Khách hàng Doanh nghiệp tại Sun Life Việt Nam, cho biết khoảng trống hưu trí đang trở thành một thách thức đáng lưu tâm đối với Việt Nam. Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện có khoảng 14,4 triệu người trong độ tuổi nghỉ hưu, nhưng chỉ khoảng 5,1 triệu người, tương đương 38% đang nhận lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Điều này đồng nghĩa phần lớn người cao tuổi vẫn phải phụ thuộc vào tiết kiệm cá nhân, hỗ trợ từ gia đình hoặc tiếp tục lao động để bảo đảm cuộc sống khi về già.

Ông Bảo nhận định, trong bối cảnh áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng khiến nhiều người trì hoãn kế hoạch tích lũy dài hạn, hệ thống hưu trí đa tầng, trong đó có bảo hiểm hưu trí tự nguyện, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn thu nhập khi nghỉ hưu, đồng thời góp phần huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Theo số liệu tổng hợp từ thị trường, tổng tài sản quản lý của các chương trình hưu trí hiện đạt hơn 10.200 tỷ đồng, với gần 80.000 người tham gia. Trong đó, bảo hiểm hưu trí đóng góp trên 8.100 tỷ đồng tài sản quản lý. Hiện có 6 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ triển khai bảo hiểm hưu trí. Sun Life Việt Nam là doanh nghiệp tiên phong tham gia thị trường từ năm 2014 và hiện dẫn đầu phân khúc với hơn 70% thị phần doanh thu bảo hiểm hưu trí, quản lý gần 5.000 tỷ đồng tài sản quỹ hưu trí. Tuy nhiên, nếu đặt con số gần 80.000 người tham gia bên cạnh quy mô lực lượng lao động cả nước và 14,4 triệu người trong độ tuổi nghỉ hưu, dư địa phát triển của thị trường vẫn còn rất lớn.

Tại Hội thảo, các đại diện cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn, chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp đã cùng trao đổi về các giải pháp thúc đẩy hệ thống hưu trí bổ sung tại Việt Nam. Các ý kiến thống nhất rằng việc mở rộng các chương trình hưu trí tự nguyện không chỉ giúp nâng cao an sinh cho người lao động mà còn góp phần tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, phát triển thị trường tài chính dài hạn và tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, hưu trí tự nguyện được xem là một trong những giải pháp quan trọng để thu hẹp khoảng trống hưu trí, nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động sau khi nghỉ hưu và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược nhân sự dài hạn./.

Thanh Phong