Các đại biểu tham gia tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn.

Chính sách tạo nền tảng, nguồn lực mở đường cho doanh nghiệp

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME Mạc Quốc Anh, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp cần giải quyết đồng thời bốn bài toán cốt lõi: tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng thị trường. Trong đó, chính sách là điều kiện tiên quyết tạo thêm dư địa phát triển.

Ông Mạc Quốc Anh cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy thụ hưởng sang chủ động tìm hiểu, tiếp cận và hấp thụ chính sách. Chỉ khi hiểu đúng cơ chế hỗ trợ và biết cách chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh thì chính sách mới thực sự phát huy hiệu quả.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội phát biểu tại Diễn đàn.

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp, thành phố đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển kinh tế số và thương mại điện tử, tích hợp các mục tiêu của Trung ương, Luật Thủ đô và các nghị quyết về chuyển đổi số vào kế hoạch phát triển, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho doanh nghiệp.

Hà Nội cũng đang triển khai nhiều chương trình như phát triển Gian hàng số của Thủ đô trên sàn thương mại điện tử, Chiến dịch chuyển đổi số 100 ngày, thí điểm mô hình tiêu dùng số và liên thông dữ liệu logistics phục vụ xuất khẩu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong khi đó, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết, thành phố đã xây dựng hệ thống chính sách hỗ trợ doanh nghiệp từ nghiên cứu, phát triển công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ đến thương mại hóa sản phẩm và thử nghiệm công nghệ mới theo cơ chế sandbox. Các chính sách này đồng thời hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học - công nghệ, phòng thí nghiệm, quỹ khoa học, công nghệ và cơ chế tài chính linh hoạt, tạo "bệ đỡ" để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào AI và chuyển đổi số.

Hiện Hà Nội có 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trên 11.000 doanh nghiệp công nghệ số; chỉ số thương mại điện tử năm 2025 đạt 74,7 điểm, tiếp tục dẫn đầu cả nước. Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang, nhiều DNNVV vẫn gặp khó khăn về vốn, nhân lực, dữ liệu và chưa biết bắt đầu chuyển đổi số từ đâu, trong khi doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp sản xuất vẫn thiếu cầu nối để kết nối cung - cầu công nghệ.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang.

Để tháo gỡ những rào cản này, thành phố sẽ tập trung hỗ trợ DNNVV ứng dụng nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, thương mại điện tử, AI và các giải pháp tự động hóa; đồng thời tăng cường kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học, ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp đầu chuỗi và hệ thống phân phối nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và mở rộng thị trường.

AI và thương mại điện tử trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng mới, AI và thương mại điện tử được kỳ vọng tạo bước đột phá cho cộng đồng DNNVV. Không chỉ giúp tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường, AI còn mở ra cơ hội đổi mới mô hình quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo các chuyên gia, AI và thương mại điện tử không còn là xu hướng mà đã trở thành công cụ quan trọng trong quản trị doanh nghiệp, sản xuất, bán lẻ, logistics, tài chính và dịch vụ. Đối với DNNVV, lợi thế cạnh tranh không nằm ở quy mô vốn mà ở khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu và thích ứng nhanh với thị trường. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn mới sử dụng các công cụ AI riêng lẻ mà chưa xây dựng chiến lược chuyển đổi số tổng thể.

Theo bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, AI không tự động tạo ra năng suất; năng suất chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp đồng thời thiết kế lại công việc, dữ liệu, con người và trách nhiệm. Doanh nghiệp muốn khai thác hiệu quả AI cần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực nhân sự và xây dựng quy trình vận hành mới thay vì chỉ đầu tư công nghệ.

Ông Mạc Quốc Anh cũng cho rằng, thách thức lớn nhất hiện nay không phải doanh nghiệp chưa biết đến AI hay thương mại điện tử mà là chưa chuyển hóa được công nghệ thành năng lực cạnh tranh thực sự. Nhiều doanh nghiệp đã triển khai chatbot, phần mềm tạo nội dung hay mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử nhưng các công cụ này vẫn hoạt động rời rạc, chưa gắn với chiến lược phát triển và hệ thống dữ liệu. Theo ông, dữ liệu chính là "nhiên liệu" của AI; chỉ khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông, bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống", AI mới phát huy hiệu quả trong phân tích thị trường, dự báo nhu cầu và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn.

Công nghệ chỉ tạo giá trị khi gắn với thị trường

Chia sẻ tại Diễn đàn, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng SHB Đinh Ngọc Dũng cho biết, AI đang được ứng dụng trong chăm sóc khách hàng, quản trị rủi ro và tối ưu vận hành. Theo ông, mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số không phải sở hữu công nghệ hiện đại hơn mà là nâng cao trải nghiệm khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và tăng hiệu quả quản trị.

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, Phó Giám đốc Network Planning & Performance Vietnamobile Lưu Thanh Sơn cho rằng các giải pháp công nghệ cần được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, dễ triển khai, phù hợp với quy mô DNNVV để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Theo ông Mạc Quốc Anh, đích đến cuối cùng của mọi chính sách hỗ trợ vẫn là thị trường. Công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Một sản phẩm tốt nhưng không bán được sẽ không tạo ra tăng trưởng; tương tự, AI hay chuyển đổi số nếu không gắn với hiệu quả kinh doanh cũng khó mang lại giá trị bền vững.

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 cho thấy mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng doanh nghiệp. Khi chính sách tiếp tục được hoàn thiện, nguồn lực được kết nối, AI và thương mại điện tử được ứng dụng hiệu quả, đồng thời thị trường được mở rộng, DNNVV sẽ có thêm điều kiện để bứt phá, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững của kinh tế Thủ đô./.

Bích Ngọc