Trở về với ký ức của những người giữ biển

Những ngày cuối tháng 7, nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 – 27-7-2026), tuổi trẻ Lữ đoàn 167, Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân phối hợp cùng các tổ chức quần chúng Công ty TNHH Cảng Quốc tế Tân cảng Cái Mép (TCIT) tổ chức dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Khuôn viên Văn hóa Vùng 2 Hải quân, đồng thời đến thăm, tri ân thân nhân những liệt sĩ đã anh dũng hy sinh trên các nhà giàn DK1.

Chuyến đi không đơn thuần là hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", mà còn là hành trình trở về với ký ức của những người lính đã lấy thân mình làm cột mốc chủ quyền giữa biển khơi.

Trong không gian trang nghiêm của Khuôn viên Văn hóa Vùng 2 Hải quân - nơi khắc ghi tên tuổi 294 Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc - những nén hương được thành kính dâng lên trước anh linh các liệt sĩ.

Giữa không gian lặng trang nghiêm, mỗi cán bộ, đoàn viên đều dành phút mặc niệm để tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Không cần những lời hứa lớn lao, bởi ai cũng hiểu rằng sự tri ân thiết thực nhất là tiếp bước cha anh, giữ vững từng tấc biển, từng nhà giàn, từng cột mốc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Thượng tá Nguyễn Trung Đức, Chính trị viên Tiểu đoàn DK1, giới thiệu với đoàn về hai gia đình liệt sĩ sẽ đến thăm trong chuyến công tác: Thượng úy Trần Hữu Quảng và Chuẩn úy Lê Đức Hồng - hai người lính đã mãi mãi nằm lại giữa biển khơi trong hai cơn bão dữ cách nhau tám năm.

Người Chính trị viên gửi trọn tuổi xuân cho biển

Điểm dừng chân đầu tiên là ngôi nhà nhỏ trên đường 30-4, phường Rạch Dừa, TP Hồ Chí Minh - nơi gia đình liệt sĩ Thượng úy Trần Hữu Quảng vẫn ngày ngày hương khói.

Đón đoàn là bà Trần Thị Gái, người hơn 30 năm qua lặng lẽ chăm nom bàn thờ liệt sĩ như chính người con của mình. Sau khi thân sinh liệt sĩ qua đời năm 2005, gia đình chú Trần Hữu Quyết và thím Trần Thị Gái đưa di ảnh anh từ Hà Nội vào thờ cúng. Đến năm 2013, khi chuyển vào thành phố biển sinh sống, gia đình tiếp tục mang theo di ảnh người liệt sĩ để hương khói chưa một ngày gián đoạn.

Trong căn phòng nhỏ, bức chân dung người sĩ quan Hải quân trẻ tuổi vẫn lặng lẽ dõi theo những đồng đội hôm nay.

Theo Thượng tá Nguyễn Trung Đức, đầu tháng 12-1990, bão số 10 đổ bộ khu vực Phúc Tần với sóng cao tới 15m liên tục đánh vào Nhà giàn DK1. Trong tình thế vô cùng hiểm nghèo, Trạm trưởng Bùi Xuân Bổng và Thượng úy Trần Hữu Quảng vẫn bình tĩnh chỉ huy cán bộ, chiến sĩ chuẩn bị phương án rời nhà giàn, đồng thời liên tục báo cáo tình hình về sở chỉ huy.

Khi sức người không còn chống chọi nổi với sức biển, nhà giàn bị sóng dữ đánh sập. Hải quân đã huy động nhiều tàu vượt bão tìm kiếm nhiều ngày liền. Năm cán bộ, chiến sĩ được cứu sống, nhưng Thượng úy Trần Hữu Quảng cùng hai đồng đội Trần Văn Là và Hồ Văn Hiền đã vĩnh viễn nằm lại giữa biển.

Trong những phút giây sinh tử, Thượng úy Trần Hữu Quảng đã nhường chiếc phao cá nhân cùng phần lương khô cuối cùng cho đồng đội yếu hơn mình. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhớ về người cháu, bà Trần Thị Gái nghẹn ngào: "Từ nhỏ, cháu Quảng hiền lành, ngoan ngoãn. Khi cháu hy sinh, gia đình vẫn nuôi hy vọng thi thể cháu sẽ dạt vào bờ để còn đưa về quê. Chờ mãi hai, ba năm vẫn bặt vô âm tín, cuối cùng đành lập mộ gió để có nơi hương khói..."

Ba mươi lăm năm trôi qua, nỗi đau vẫn chưa nguôi. Nhưng trong ánh mắt người phụ nữ ngoài 75 tuổi không chỉ có nước mắt, mà còn ánh lên niềm tự hào về người cháu đã hiến trọn tuổi xuân cho biển, đảo quê hương.

Thắp hương tưởng niệm Liệt sĩ, Chuẩn úy Lê Đức Hồng, Nhân viên Rada, Nhà giàn DK1.6

Đám cưới còn dang dở

Rời gia đình liệt sĩ Trần Hữu Quảng, đoàn đến thăm gia đình Chuẩn úy Lê Đức Hồng.

Ông Lê Đức Hùng, anh trai liệt sĩ, xúc động kể, trước khi nhập ngũ, Lê Đức Hồng là cán bộ Đoàn năng nổ, được kết nạp Đảng từ khi còn rất trẻ. Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân, anh công tác tại Lữ đoàn 171 rồi tình nguyện ra Nhà giàn DK1 làm nhiệm vụ.

Gần hai năm bám trụ nơi đầu sóng, Hồng dự định sau chuyến công tác sẽ trở về tổ chức đám cưới với người yêu. Thế nhưng, đúng thời điểm chuẩn bị bàn giao để vào đất liền, bão số 8 năm 1998 bất ngờ quét qua vùng biển DK1, đánh sập Nhà giàn DK1/6. Mọi dự định của người lính trẻ mãi mãi dừng lại giữa biển khơi.

Giọng ông Hùng nghẹn lại: "Ngày nhận tin dữ, mẹ tôi gần như suy sụp hoàn toàn. Gần một năm bà không bước chân ra khỏi nhà. Bố tôi vốn bị bệnh tim, cố gắng gượng chịu đựng nỗi đau mất con. Đúng hai năm sau ngày Hồng hy sinh, khi địa phương tổ chức lễ truy điệu thì cũng là ngày bố tôi trút hơi thở cuối cùng."

Câu chuyện khiến cả căn phòng lặng đi. Phía sau sự hy sinh của những người lính là những người mẹ mòn mỏi chờ con, những người cha mang theo nỗi đau đầu bạc tiễn đầu xanh và những gia đình suốt đời không nguôi nỗi mất mát.

Những cột mốc chủ quyền bất tử

Nhắc lại cơn bão lịch sử năm 1998, Thượng tá Nguyễn Trung Đức không giấu được xúc động. Đêm 13 và rạng sáng 14-12-1998, bão số 8 với sức gió cấp 12, giật trên cấp 12 đã đánh sập Nhà giàn DK1/6. Sau 14 giờ lênh đênh giữa biển, sáu cán bộ, chiến sĩ được Tàu HQ606 cứu sống, nhưng ba người đã mãi mãi ở lại với biển.

Đó là Đại úy, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Vũ Quang Chương, Chỉ huy trưởng Nhà giàn DK1/6; Chuẩn úy chuyên nghiệp Lê Đức Hồng, nhân viên ra đa và Chuẩn úy chuyên nghiệp Nguyễn Văn An, nhân viên cơ điện.

Hình ảnh Đại úy Vũ Quang Chương bình tĩnh chỉ huy đồng đội chống chọi với bão tố, ôm lá cờ Tổ quốc trong những giây phút cuối cùng đã trở thành biểu tượng về lòng trung thành tuyệt đối và tinh thần bất khuất của người lính Hải quân nhân dân Việt Nam.

Máu của các anh đã hòa vào biển cả. Sự hy sinh ấy không chỉ góp phần giữ vững những nhà giàn giữa trùng khơi, mà còn dựng nên những cột mốc chủ quyền bằng ý chí, lòng quả cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Rời những ngôi nhà nhỏ của thân nhân liệt sĩ, mỗi thành viên trong đoàn đều mang theo niềm xúc động và lòng biết ơn sâu sắc. Ngoài khơi xa, những nhà giàn DK1 vẫn hiên ngang giữa sóng gió, tiếp tục được lớp lớp cán bộ, chiến sĩ hôm nay ngày đêm canh giữ.

Những người đã nằm lại với biển chưa bao giờ mất. Họ vẫn hiện diện trong từng ca trực giữa đêm, trong lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh nhà giàn và trong trái tim của những người lính Hải quân đang tiếp nối sứ mệnh bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Các anh đã hóa thành những cột mốc chủ quyền bất tử trên thềm lục địa phía Nam của đất nước.

Văn Đường